Alkoholizm to choroba, możesz nauczyć się ją kontrolować ciesząc się pełnią życia
Dzielimy się informacjami, doświadczeniami narosłymi wokół programu 12 Kroków i stosujących go, by wymieniać je i by dać szanse zdobycia o nich wiedzy nieuzależnionym.
Piąta nominacja do Oscara okazała się dla niego tą, która doczekała się statuetki. Jeff Bridges dawno nie był w takiej dobrej formie!
Townes Van Zandt, udręczony teksański trubadur, który zapił się na śmierć, śpiewał smutną, przewrotną piosenkę zatytułowaną "No Deal", w której sprzedawca używanych samochodów wręcza mu kluczyki do sedana bez silnika, wyjaśniając: "Nie potrzeba silnika do jazdy w dół, a wyraźnie widać, że właśnie tam zmierzasz".
Tekst wywołuje serdeczny śmiech Jeffa Bridgesa, aktora zbierającego chyba najlepsze recenzje w swej całej długiej i świetnej karierze za "Szalone serce", gdzie gra piosenkarza country Bada Blake'a, który podobnie jak Van Zandt rozpaczliwie potrzebuje duchowego hamulca. Van Zandt, który umarł w wieku 52 lat w pierwszy dzień 1997 roku, był jedną z gwiazd, które wskazywały Bridgesowi drogę podczas podróży zagubioną autostradą. - Jedną ze wskazówek, jakie dał mi Scott Cooper (reżyser "Szalonego serca"), było, żebym grał z myślą o ludziach jak Willie Nelson, Waylon Jennings, Johny Cash czy Kris Kristofferson, i pamiętał, że w innym świecie Bad Blake mógłby być jednym z nich – mówi Bridges. - Wykorzystałem postacie ich wszystkich, i innych. Townesa Van Zandta, Leonarda Cohena, Boba Dylana.
Po chwili milczenia Bridges, który miesiąc temu skończył 60 lat, dodaje jeszcze jedno nazwisko do tej listy muzycznych wpływów i muzyków "pod wpływem". - Są tam także aspekty mnie samego – mówi aktor, który od lat dorywczo para się muzyką. – Tak zresztą zaczynam pracę nad wszystkimi swoimi rolami. Szukam punktów wspólnych między mną a postacią.
Opowieść o uzależnionym od alkoholu, samotnym muzyku country.. Film opowiada historię Bada Blake'a (Jeff Bridges), piosenkarza country w podeszłym wieku. Jego egzystencja to pasmo niepowodzeń. Nieudane małżeństwa, życie w trasie i whisky. Bad postanawia zrobić coś ze swoim życiem i prosi o pomoc młodą dziennikarkę, Jean Craddock (Maggie Gyllenhaal), która widzi w nim człowieka, a nie tylko muzyka. Jean pomaga wyjść muzykowi na prostą i daje mu szansę powrotu na szczyt. Bad Blake staje się również mentorem dla młodego piosenkarza, który zaczyna swoją drogę ku karierze.
Istnieje wiele poglądów na to, czym właściwie jest alkoholizm. Najbardziej sensowne określenie, przyjęte też przez AA, określa alkoholizm jako chorobę, postępującą chorobę, z której nigdy nie można się wyleczyć, ale którą można powstrzymać. Wielu AA uważa także, że choroba ta jest połączeniem uczulenia fizycznego na alkohol z psychiczną obsesją picia, której nie można przezwyciężyć samą siłą woli i to bez względu na konsekwencje picia.Przed przystąpieniem do AA wielu alkoholików, którzy nie potrafili sami przestać pić, uważało siebie za ludzi słabej woli, a nawet za psychicznie niezrównoważonych. AA przyjęto pogląd, że alkoholicy to ludzie chorzy, którzy mogą wrócić do zdrowia fizycznego i psychicznego, o ile zastosują się do prostego programu, który już został skutecznie wypróbowany przez ponad milion mężczyzn i kobiet. Nie ma nic moralnie złego w fakcie, że jest się chorym na chorobę, która nazywa się alkoholizm. W chorobie tej wolna wola nie ma nic do rzeczy, ponieważ chory utracił panowanie nad alkoholem. Ważne jest, aby przyjąć ten fakt do wiadomości i skorzystać z możliwej do uzyskania pomocy. Trzeba też chcieć od tej choroby się uwolnić. Doświadczenie dowodzi, że program AA daje dobre wyniki u tych wszystkich alkoholików, którzy szczerze chcą przestać pić; nie skutkuje zazwyczaj wobec tych, którzy nie są całkowicie gotowi skończyć z piciem.
Skąd mam wiedzieć, czy rzeczywiście jestem alkoholikiem?
O tym zadecydować możesz tylko ty sam. Wielu członkom wspólnoty AA wmawiano poprzednio, że do uporania się z ich alkoholowym problemem potrzeba jedynie większej siły woli, zmiany otoczenia, zwiększonego wypoczynku i jakiegoś zajmującego hobby. Ci ludzie zwrócili się jednak do AA, ponieważ w głębi duszy czuli, że alkohol pokonał ich na tyle, że gotowi są zrobić wszystko, co wyzwoli ich od przymusu picia. Niektórzy z nich przeżyli wiele tragedii osobistych i zawodowych zanim przyznali, że alkohol jest nie dla nich. Kiedy pili, zaniedbywali się, kradli, kłamali, oszukiwali, a nawet zabijali. Wykorzystywali swoich pracodawców i swoje rodziny. Nie można było w niczym na nich polegać. Marnotrawili dobra materialne, a także swoje talenty i wartości duchowe.Do AA zwrócili się także ci, którzy nie mieli za sobą tak tragicznych przejść. Alkohol dotąd nie zaprowadził ich ani do więzienia, ani do szpitala. Ich nadmierne picie mogło pozostawać nie zauważone nawet przez najbliższych. Dowiedzieli się jednak o alkoholizmie wystarczająco dużo, aby się przestraszyć. Przyszli do AA, zanim cena alkoholizmu była zbyt wysoka. W AA mówi się; że nie ma czegoś takiego jak "trochę alkoholik". Albo się nim jest, albo nie. Tylko ten kto pije, jest w stanie powiedzieć, czy alkohol stał się dla niego problemem nie do opanowania.
Czy alkoholik może kiedykolwiek wrócić do "normalnego picia"?
Na tyle, na ile można to określić, wiemy, że kto raz stał się alkoholikiem, pozostanie nim do końca życia. Sam fakt zaprzestania picia na kilka miesięcy, a nawet na wiele lat, nie oznacza, że alkoholik będzie mógł pić "normalnie" lub towarzysko. Kiedy raz ktoś przekracza punkt krytyczny pomiędzy nadmiernym piciem a nieodpowiedzialnym alkoholizmem, nie ma dla niego odwrotu. Niewielu alkoholików chce świadomie stworzyć sobie problemy poprzez picie, ale problemy wydają się nieuniknione konsekwencją picia. Po pewnym okresie niepicia alkoholikowi może się wydawać, że może już wypić kilka piw czy parę kieliszków lekkiego wina, na przykład tylko przy posiłkach. Ale niestety - mimo wszelkich starań i wysiłków z jego strony, aby zakreślić sobie granice picia - już wkrótce wraca do dawnego modelu nadmiernego picia.Odpowiedź, oparta na doświadczeniu Anonimowych Alkoholików, jest następująca: jeżeli jesteś alkoholikiem, nigdy nie będziesz w stanie kontrolować swego picia w dłuższym okresie czasu ! Masz dwa wyjścia: pić dalej i pozwolić, aby alkohol kompletnie zrujnował twoje życie, albo przestać pić i starać się rozwijać nowy sposób konstruktywnego życia w trzeźwości.
Czy członek wspólnoty AA nie może pić nawet piwa?
W AA nie ma żadnego przymusu i nikt nie kontroluje nikogo czy pije, czy nie pije. Odpowiedź sprowadza się do tego, że jeżeli ktoś jest alkoholikiem, to w interesie własnym powinien unikać kontaktu z alkoholem w jakiejkolwiek postaci. Alkohol zawsze jest alkoholem, bez względu na to, czy to jest martini, czy whisky z wodą sodową, kieliszek szampana, małe piwo. Dla alkoholika jeden kieliszek alkoholu w jakiejkolwiek postaci to o jeden kieliszek za dużo, a dwadzieścia za mało.Aby mieć pewność zachowania trzeźwości, alkoholicy muszą po porostu unikać wszelkiego kontaktu z alkoholem bez względu na jego ilość i rodzaj, nawet wtedy, kiedy myślą, że potrafią się kontrolować. Oczywiście niewiele osób upija się jedną lub dwoma butelkami piwa. Alkoholik wie o tym lepiej niż inni. Lecz alkoholicy starają się udowadniać sobie, że wypiją jedną, dwie, a może i trzy butelki piwa, i na tym poprzestaną.Czasami udaje im się to przez wiele dni, a nawet tygodni. Ale wtedy mogą też dojść do wniosku, że skoro już tak piją, to mogą sobie "popić na całego". Zwiększają więc stopniowo ilość wypijanego piwa lub wina, albo przerzucają się na mocniejsze alkohole. I znów wracają do punktu wyjścia.
Skąd mam wiedzieć, czy potrzebuję AA, skoro mogę nie pić przez dłuższy czas?
Na tak postawione pytanie wielu AA odpowiada, że to, czy ktoś jest alkoholikiem, czy też nim nie jest, nie zależy od tego jak często pije, ale od sposobu picia. Wielu nałogowych alkoholików może obywać się bez alkoholu tygodniami, miesiącami a nawet latami. W okresie trzeźwości w ogóle nie myślą o alkoholu. Bez jakiegokolwiek wysiłku potrafią zadecydować, czy wypić, czy też nie: wolą jednak nie pić! I nagle, z jakiegoś nieznanego powodu, lub w ogóle bez żadnej przyczyny - zaczynają wielkie picie. Zaniedbują pracę, rodzinę i inne obowiązki. To picie może niekiedy skończyć się po jednej nocy, ale także może przeciągnąć się na wiele dni i tygodni. Kiedy pijaństwo się kończy, osobnik jest osłabiony i pełen wyrzutów sumienia, skruszony postanawia już nigdy nie dopuścić do czegoś podobnego. Ale ponownie do tego dochodzi.Ten rodzaj "okresowego" picia może zwieść zarówno osoby najbliższe ,jak i samego pijącego. On czy ona nie rozumieją, dlaczego w okresach dłuższej lub krótszej abstynencji alkohol absolutnie ich nie pociąga i dlaczego, kiedy już zaczną pić, nie są w stanie kontrolować swego picia.Pijak "okresowy" może być alkoholikiem lub nie. Jeżeli jednak picie wymyka się naszej kontroli, a okresy między kolejnymi zapiciami są coraz krótsze - to trzeba przyjrzeć się problemowi z bliska. Jeżeli osoba pijąca gotowa jest przyznać, że jest alkoholikiem - to tym samym zrobiła pierwszy krok na drodze do trwałej trzeźwości,którą cieszą się tysiące Anonimowych Alkoholików.
Ludzie mówią, że nie jestem alkoholikiem, ale z moim piciem jest coraz gorzej. Czy powinienem przyłączyć się do AA?
Liczni AA, wówczas gdy pili, słyszeli zapewnienia rodziny, przyjaciół, a nawet lekarzy - że nie są alkoholikami. Zazwyczaj sam alkoholik utrudnia rozeznanie, ponieważ nie chce dostrzec rozmiarów swego pijaństwa. Nie będąc szczery do końca wobec lekarza, utrudnia mu tym samym przyjcie z pomocą. W tej sytuacji i tak można się dziwić, że wielu lekarzom udaje się przejrzeć typowe wykręty i matactwa pijących i postawić prawidłową diagnozę. Nie sposób przecenić znaczenia tego, że najważniejszą decyzję, czyli odpowiedzią na pytanie, czy jestem alkoholikiem, musi podjąć sam zainteresowany. Tylko on lub ona, a nie lekarz, rodzina lub przyjaciele mogą taką decyzję podjąć. Ale raz podjęta oznacza, że polowa batalii o trzeźwość została wygrana. Pozostawienie tej decyzji innym prowadzi często do tego, że alkoholik niepotrzebnie przedłuża tragedię i nieszczęścia wynikające z nie kontrolowanego picia.
Czy można samemu osiągnąć trzeźwość tylko dzięki czytaniu literatury AA?
Niewielu ludzi przerwało picie w rezultacie samego tylko przeczytania publikacji "Anonimowi Alkoholicy"- "Wielkiej Księgi" AA, która zawiera podstawowe zasady programu zdrowienia z alkoholizmu. Prawie wszyscy jednak, którym się udało, zaczęli szukać towarzystwa innych alkoholików, aby dzielić się z nimi swoimi doświadczeniami i trzeźwością. Program AA przynosi najlepsze rezultaty tym, którzy przyjęli go i zaakceptowali jako program nie indywidualny, lecz grupowy. Spotykając się z innymi alkoholikami na zebraniach grupy AA, mogą dowiedzieć się więcej o swoim problemie i sposobach jego przezwyciężenia. Przebywają z ludźmi, którzy dzielą się swoimi dawnymi przeżyciami, obecnymi problemami i nadziejami. Pozbywają się uczucia samotności, które mogło być istotnym powodem picia.
Czy ktokolwiek może się dowiedzieć, że jestem alkoholikiem po moim wstąpieniu do AA?
Anonimowość jest i zawsze była fundamentalną zasadą AA. Większość członków AA, po pewnym okresie ich pobytu we wspólnocie, nie ma szczególnych obiekcji co do tego, że inni mogą się o tym dowiedzieć. Do tradycji AA należy nie ujawnianie swego członkostwa w AA w prasie, radiu lub innych środkach masowego przekazu. Nikt też nie ma prawa naruszyć anonimowości innego członka. Oznacza to, że wstępujący do AA może mieć pewność, że nikt nie ujawni jego lub jej zwierzeń ze spotkania AA. Starsi stażem AA wiedzą, jak czuje się nowicjusz. Pamiętają własne obawy przed tym, aby nikt publicznie nie nazwał ich tym okropnie brzmiącym słowem: "ALKOHOLIK". Później, już jako AA, nowicjusze z rozbawieniem przypominają sobie swoje obawy przed publicznym ujawnieniem, że przestali pić. Kiedy alkoholicy piją, wiadomości o ich wyczynach rozchodzą się błyskawicznie. Większość alkoholików zyskała miano przewlekłych pijaków na długo przed tym, zanim trafiła do AA. Trudno w ogóle przypuszczać, że ich picie - z nielicznymi wyjątkami - mogło być tajemnicą. W tej sytuacji byłoby czymś nadzwyczajnym, gdyby dobra nowina, że alkoholik przestał pić, nie wzbudziła komentarzy. Niezależnie jednak od okoliczności, fakt przynależności nowicjusza do AA nie może być ujawniony przez nikogo, poza nim samym, a nawet i wtedy może on to uczynić jedynie w taki sposób, aby nie zaszkodzić wspólnocie AA.
Czy moje interesy i sprawy wymagające częstych kontaktów towarzyskich nie ucierpią, gdy przestanę pić?
Picie towarzyskie stało się obecnie zaakceptowanym elementem załatwiania interesów, tak że wydaje się to czymś naturalnym i niezbędnym. Wiele osób w AA potwierdzi ten fakt, że liczne transakcje i interesy przeprowadzali w knajpach, pokojach hotelowych, podczas pijatyk i przyjęć w domach prywatnych. Zdumiewające okazuje się raczej to, jak wiele spraw załatwia się na świecie bez alkoholu. Dla wielu alkoholików odkrycie, że mnóstwo ludzi na kierowniczych stanowiskach znalazło się tam bez uciekania się do alkoholu będzie kolejną, zadziwiającą prawdą. Wielu AA, którzy obecnie zachowują trzeźwość, przyznaje, że wykorzystywali kontakty służbowe jako jedno z usprawiedliwień swego picia. Teraz stwierdzają, że nie pijąc, załatwiają właściwie dużo więcej spraw niż poprzednio. Okazuje się, że trzeźwość nie umniejsza ich umiejętności zdobywania nowych przyjaciół oraz poparcia wpływowych ludzi pomocnych w załatwianiu ich interesów. Nie oznacza to, że wszyscy AA zaczną nagle unikać swoich przyjaciół lub partnerów, którzy piją. Jeżeli ktoś taki zamierza wypić kieliszek czy dwa przed posiłkiem, to członek AA wypije jakiś napój bezalkoholowy, kawę lub sok. Członek AA, zaproszony na przyjęcie, na którym podaje się też alkohol, nie zawaha się wziąć w nim udziału. Alkoholik wie z doświadczenia, że goście i tak zajmują się swoimi sprawami i nie zwracają specjalnej uwagi na to, kto co i ile pije. Po pewnym czasie, kiedy nowicjusz zaczyna odczuwać dumę z wykonywanej pracy, przekonuje się, że źródło sukcesów tkwi w rzetelnej pracy. Nie było to tak oczywiste wtedy, kiedy pil. Przeważało przekonanie, że urok osobisty, pomysłowość i zalety towarzyskie były najważniejsze na drodze życiowego sukcesu. I chociaż to prawda, że cechy te pomagają komuś, kto pije w sposób kontrolowany, to nie wystarczają one alkoholikowi, chociażby dlatego, że przypisuje on im zbyt wielkie znaczenie.
Czy AA może pomóc komuś, kto znalazł się na dnie?
Nasze doświadczenia wskazują na to, że AA pomaga prawie wszystkim, którzy naprawdę chcą przestać pić, niezależnie od ich aktualnej sytuacji materialnej czy społecznej. Wśród członków AA wielu jest takich, którzy przeszli przez więzienie, szpital albo zakład psychiatryczny lub odwykowy. Człowiek wykolejony przez życie, zgłaszając się do AA ,jest w takiej samej sytuacji, jak każdy inny. Przestał kierować swoim życiem dokładnie z tego samego powodu, co wszyscy pozostali uczestnicy wspólnoty AA.
Członek AA nie jest osądzany na podstawie tego, jak mówi lub jak się ubiera, czy też ile ma pieniędzy. W AA liczy się jedynie to, czy rzeczywiście chce przestać pić. Jeżeli tak, to zawsze zostanie serdecznie powitany. Najprawdopodobniej okaże się, że nawet najgorsze przeżycia nowicjusza są niczym w porównaniu z doświadczeniami wielu uczestników jego grupy.
Czy alkoholicy, którzy już przestali pić, także zgłaszają się do AA?
Większość mężczyzn i kobiet zgłasza się do AA dopiero wtedy, kiedy znajdą się "na dnie". Ale nie zawsze. Wielu ludzi przyszło do AA na długo przed wypiciem, ich zdaniem, swego ostatniego kieliszka. Pewna osoba, po przyznaniu, że jest bezsilna wobec alkoholu, zachowywała abstynencję przez 6 lub 7 lat, zanim trafiła do AA. Zastosowany wobec siebie przymus niepicia nie dawał jednak ani satysfakcji, ani radości. Potęgujące się napięcie wewnętrzne i kłopoty dnia codziennego już prawie doprowadziłyby do ponownego zapicia, gdyby nie rada jednego z przyjaciół, żeby skontaktowała się z AA. Odtąd osoba ta zachowuje trzeźwość jako wieloletni już członek wspólnoty AA i twierdzi, że nie ma żadnego porównania pomiędzy szczęśliwą trzeźwością dnia dzisiejszego, a pełnym litowania się nad sobą wczorajszym niepiciem. Inni podzielają te doświadczenia. Wiedząc po sobie, że można "na silę" utrzymywać ponurą abstynencję; stwierdzają obecnie, że dużo łatwiej zachowywać radosną trzeźwość i umacniać ją, spotykając się z innymi alkoholikami w ;AA. Jak większość ludzi, tak i oni, nie widzą większego sensu w obieraniu trudniejszej drogi do tego samego celu. Skoro mają możliwość wyboru - wybierają AA.
Dlaczego AA troszczy się o innych nałogowo pijących?
Członkowie AA mają swój własny interes w tym, aby oferować swoją pomoc innym alkoholikom, którzy dotąd nie poznali smaku trzeźwości. Po pierwsze wiedzą z własnego doświadczenia, że tego rodzaju działalność, w ramach "Dwunastego Kroku" programu AA, pomaga im wytrwać w trzeźwości. Mają wreszcie coś, czemu mogą oddać się bez reszty. A wspomnienia dawnych, bolesnych przeżyć alkoholowych chronią ich przed zbytnią pewnością siebie, która zazwyczaj nieuchronnie prowadzi do zapicia. Niezależnie jednak od rodzaju uzasadnienia członkowie AA wiedzą, że dobrowolna i pełna oddania pomoc niesiona innym alkoholikom umacnia ich własną trzeźwość. Członkowie AA pragną pomagać pijącym nałogowo także i dlatego, że mają tym samym okazję spłacenia długu tym, którzy im swego czasu pomogli. Jest to jedyny sposób odwdzięczenia się wspólnocie AA. Członek wspólnoty wie, że trzeźwości kupić się nie da i że nie może mu ona być darowana na dłuższy czas. Ale jednocześnie każdy AA wie, że nowy sposób życia bez alkoholu może mieć za darmo, o ile szczerze tego pragnie, a swoją trzeźwością dzieli się z tymi, którzy przychodzą po nim do AA. Do tradycji AA należy to, że wspólnota nikogo nie werbuje w swoje szeregi ani nie ponagla do przyłączenia się, nie zwraca się o pomoc finansową z zewnątrz i takiej pomocy nie przyjmuje. Kiedy "nowy" sam przyzna, że jest alkoholikiem i że wspólnota AA może być mu pomocna -.stawia wówczas wiele pytań, dotyczących istoty, struktury i historii tej wspólnoty. Oto najczęściej spotykane pytaniu:
Kim są Anonimowi Alkoholicy?
Istotę i charakter AA podkreśla się w praktyce dwojako.
"Anonimowi Alkoholicy są wspólnotą mężczyzn i kobiet, którzy dzielą się nawzajem swoim doświadczeniem, siłą i nadzieją, aby rozwiązać swój problem i innym pomagać w wyzdrowieniu z alkoholizmu.
Jedynym warunkiem uczestnictwa jest chęć zaprzestania picia. W AA nie ma żadnych składek ani opłat; jesteśmy samowystarczalni poprzez własne, dobrowolne datki. Wspólnota AA nie jest związana z żadną sektą, wyznaniem, partią lub instytucją, nie angażuje się w żadne publiczne polemiki, nie zajmuje stanowiska w jakichkolwiek sporach. Naszym najważniejszym celem jest trwać w trzeźwości i pomagać innym alkoholikom w jej osiągnięciu".
Tym "problemem" jest alkoholizm. Mężczyźni i kobiety, uczestnicy wspólnoty AA, zawsze są i będą przede wszystkim alkoholikami, nawet jeżeli mają inne nałogi. Przyznali oni ostatecznie, że są bezsilni wobec alkoholu w jakiejkolwiek postaci; obecnie trzymają się od niego z daleka. Bardzo ważne jest to, że nie usiłują już radzić sobie z tym problemem sami. Omawiają go z innymi alkoholikami. To "dzielenie się doświadczeniem, siłą i nadzieją" wydaje się kluczowym elementem, który umożliwia im życie bez alkoholu, w większości przypadków nawet bez chęci picia. Drugi sposób scharakteryzowania AA to zobrazowanie struktury wspólnoty. Wspólnota liczy ponad 2 miliony mężczyzn i kobiet w ponad 140 krajach świata. Ludzie ci spotykają się w grupach AA, których liczebność waha się od dwóch niepijących alkoholików do setek w większych aglomeracjach. W wielkich miastach działają obok siebie dziesiątki grup AA, przy czym każda z nich regularnie spotyka się na swoich zebraniach. Wiele spotkań AA to tzw. "otwarte spotkania"; inne grupy preferują tzw. "zamknięte spotkania AA", na których omawia się takie problemy, których istota i sens mogą być nie zrozumiałe dla osób niepijących.Grupa AA jest podstawowym ogniwem wspólnoty AA. Otwarte zebrania AA, na których spotykają się alkoholicy, ich rodziny i osoby zaprzyjaźnione, cechuje życzliwość i zrozumienie oraz chęć wzajemnej pomocy. Na świecie funkcjonuje ponad 100 000 grup AA, w tym setki w szpitalach, więzieniach i innych zakładach zamkniętych.
Jak powstała wspólnota AA?
Wspólnota AA powstała w 1935 roku w Akron w stanie Ohio, kiedy to przebywający tam w interesach biznesmen z Nowego Jorku, zachowujący z powodzeniem trzeźwość po raz pierwszy od lat, zaczął szukać towarzystwa drugiego alkoholika. W pierwszych miesiącach trzeźwości przekonał się on, że kiedy próbuje pomagać innym pijącym w przerwaniu picia, sam przestaje mieć ochotę na kieliszek. W Akron skierowano go do nałogowego pijaka - lekarza. Działając razem stwierdzili, że ich zdolność zachowywania trzeźwości ma ścisły związek z niesieniem przez nich pomocy innym alkoholikom. W ciągu następnych czterech lat wspólnota ta jeszcze bez nazwy, nie posiadająca żadnej zorganizowanej formy ani żadnej literatury, rozwijała się powoli. Nowe grupy AA powstały w Nowym Jorku, Cleveland i kilku innych ośrodkach. Po opublikowaniu w roku 1939 książki "Anonimowi Alkoholicy" od której tytułu wspólnota wzięła nazwę, i dzięki pomocy przyjaciół-niealkoholików, wspólnota zaczęła przyciągać uwagę w kraju i za granicą. W Nowym Jorku otwarto Biuro Usług, którego zadaniem było odpowiadanie na tysiące pytań i próśb o literaturę AA, jakie napływały każdego roku.
Czy w AA obowiązują jakieś przepisy?
Brak przepisów, postanowień i obowiązujących wymagań jest jedną z wyjątkowych cech zarówno grupy AA jak i ogólnoświatowej wspólnoty AA. Nie ma czegoś takiego, jak obowiązek uczestniczenia w określonej liczbie spotkań AA. Większość grup ma niepisane tradycje jak ta, że kto nadal pije, zachowuje się hałaśliwie i zakłóca przebieg spotkania - może zostać wyproszony; będzie jednak zawsze mile powitany z powrotem, o ile nie będzie przeszkadzać. W tym czasie członkowie grupy zrobią wszystko, aby pomóc takiej osobie wytrzeźwieć, o ile tylko będzie ona tego szczerze pragnąć.
Ile kosztuje członkostwo w AA?
Uczestnictwo w AA nie wiąże się z żadnymi zobowiązaniami finansowymi. Program AA zdrowienia z alkoholizmu jest dostępny dla każdego, kto szczerze pragnie przestać pić, bez względu na to, czy jest milionerem czy bez grosza. Większość grup AA praktykuje tzw. zrzutkę w czasie lub po spotkaniu, przeznaczoną na opłatę sali spotkań, kawę, herbatę, ciastka itp. Przeważnie też grupy AA przeznaczają dobrowolnie część tak zbieranych pieniędzy na krajowe i międzynarodowe potrzeby wspólnoty AA. Te fundusze, pochodzące od grup, wykorzystywane są na pomoc nowym i słabym grupom AA oraz na popularyzowanie idei AA wśród wielu alkoholików, którzy ich jeszcze nie znają. Istotne jest to, że uczestniczenie we wspólnocie AA nie jest związane z żadnym warunkiem finansowego wsparcia. Wiele grup AA ustaliło nawet górną granicę wpłat poszczególnych członków Wspólnota AA to samo finansujące się bractwo, nie przyjmujące również żadnej pomocy z zewnątrz.
Kto "rządzi" w AA?
W AA nie ma żadnej formalnej "władzy" ani "rządu". Jednakże zrozumiałe jest, że nawet w zupełnie nieformalnej organizacji pewne zadania muszą być wykonywane. Np. trzeba zapewnić pomieszczenie na spotkania grupy AA, ustalić i przestrzegać godziny rozpoczęcia i zakończenia zebrań itp. Należy także zapewniać kawę, herbatę i inne napoje, co tak bardzo uprzyjemnia nastrój i atmosferę towarzyską spotkania. Wiele grup wyznacza też osobę ze swego grona, odpowiedzialną wobec grupy za kontakt z krajową i międzynarodową wspólnotą AA. W początkowym okresie tworzenia grupy AA, zakładający ją ochotnicy wyznaczają sobie takie zadania, których pełnienie jest konieczne dla funkcjonowania grupy AA, a oni sami są wtedy "sługami" grupy. Należy jednak jak najszybciej - w drodze wyborów - podzielić zadania na kilka osób, na określony czas, po upływie którego zadania te przejmują inni członkowie wybrani przez grupę. Typowa grupa AA ma rzecznika, skarbnika oraz mandatariusza do występowania w imieniu grupy na spotkaniach regionalnych lub krajowych. Nowicjusze w grupie, pojakimś okresie niepicia, powinni brać na siebie niektóre zadania. Podobnie dzieje się na szczeblach regionalnych i krajowym, gdzie występują pewne zadania do wykonania. Należy wydawać literaturę AA i rozprowadzać pomiędzy zainteresowane grupy i osoby w kraju. Trzeba prowadzić korespondencję z grupami i odpowiadać na listy w sprawie programu AA i charakteru tej wspólnoty oraz udzielać informacji na temat wspólnoty AA oraz współpracować z lekarzami i duchownymi, zakładami pracy i instytucjami różnego typu. Trzeba też utrzymywać kontakt z prasą, radiem, telewizją, filmem i innymi ośrodkami masowego przekazu. Dla zapewnienia prawidłowego rozwoju wspólnoty AA najstarsi jej członkowie wraz ze swymi niepijącymi przyjaciółmi powołali coś w rodzaju rady, która obecnie nosi nazwę Centrali Służb AA (General Service Board of Alcoholics Anonymous). Centrala jest strażnikiem tradycji AA i opiekunem wszystkich służb AA oraz czuwa nad jakością usług świadczonych przez General Service Office w Nowym Yorku. Połączeniem między Centralą a grupami AA w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie jest Konferencja Służb Ogólnych. Konferencja składa się z około 91 delegatów regionów AA, 21 powierników w Zarządzie oraz członków personelu. Biuro Służb Ogólnych i innych, zwoływane jest co roku na kilka dni. Konferencja jest wyłącznie doradczym organem. Nie posiada władzy do regulacji czy sprawowania rządów we wspólnocie. Tak więc odpowiedź na pytanie "Kto rządzi w AA?" sprowadza się do tego, że jest to wspólnota wysoce demokratyczna, w której nie ma władzy centralnej i której organizacja formalna ogranicza się do minimum.
Czy AA jest wspólnotą religijną?
AA nie jest wspólnotą religijną, ponieważ jej uczestnicy nie muszą wyznawać żadnej religii. Wprawdzie AA jest popierane i aprobowane przez wielu przywódców religijnych, wspólnota nie jest związana z żadną sektą ani wyznaniem. Do AA należą katolicy, protestanci, żydzi, wyznawcy innych religii, agnostycy i ateiści. Program AA zdrowienia z alkoholizmu jest niewątpliwie oparty na akceptacji pewnych wartości duchowych. Każdy z członków wspólnoty może te wartości dowolnie interpretować lub w ogóle o nich nie myśleć. Większość członków AA przed przystąpieniem do wspólnoty przyznała, że jest bezsilna wobec alkoholu i nie panuje nad piciem. Alkohol stał się siłą większą od nich samych i w takiej formie został zaakceptowany. AA sugeruje, że aby osiągnąć i utrzymać trzeźwość, alkoholicy muszą oprzeć się na innej sile, która będzie większa od nich samych. Niektórzy uznają grupę AA za taką silę, wierzący nazywają ją Bogiem, jakkolwiek Go pojmują, a jeszcze inni mają swoją, własną koncepcję Siły Wyższej. Niektórzy alkoholicy, przychodząc do AA, są przeciwni akceptowaniu jakiejkolwiek siły większej od nich samych. Doświadczenie uczy jednak, że jeżeli są gotowi słuchać i regularnie uczestniczą w spotkaniach AA, nie mają szczególnych trudności w rozwiązaniu tego problemu w odpowiadający im sposób.
Czy AA jest ruchem antyalkoholowym?
Nie. AA nie ma żadnych powiązań z ruchami antyalkoholowymi. Wspólnota AA "nie popiera niczego, ani niczemu się nie przeciwstawia". Ten zwrot, stanowiący część powszechnie akceptowanych zadań wspólnoty, dotyczy również ruchów antyalkoholowych. Alkoholik, który na nowo uzyskał trzeźwość i stara się ją zachować w oparciu o program wspólnoty AA, ma taki stosunek do alkoholu jak chory na katar do zapachu kwiatów. Wielu członków AA uważa, że alkohol może być dobry dla wielu ludzi, ale dla nich samych jest zabójczy. Uczestnik wspólnoty AA nie chce nikogo pozbawiać tego, co odpowiednio dozowane, sprawia przyjemność. Uczestnik AA wie jedynie, że on sam nie jest w stanie panować nad alkoholem.
Czy w AA jest dużo kobiet alkoholiczek?
Liczba kobiet, znajdujących pomoc w AA, wciąż rośnie. Około 1/3 ogólnej liczby członków AA to kobiety, lecz ich udział wśród nowoprzybyłych stale wzrasta. Kobiety, podobnie jak mężczyźni, wywodzą się z różnych klas społecznych i reprezentują różne modele picia. Istnieje ogólne przekonanie, że kobieta alkoholiczka ma szczególne problemy do rozwiązania. Ponieważ społeczeństwo zazwyczaj bardziej surowo ocenia zachowanie kobiet, niektóre kobiety mają poczucie, że ich nie kontrolowane picie spotyka się z większym oburzeniem, niż ma to miejsce w przypadku mężczyzn. W AA nie robi się różnic pomiędzy kobietą i mężczyzną. Niezależnie od wieku, pochodzenia, majątku czy wykształcenia - kobieta alkoholiczka i mężczyzna alkoholik znajdują zrozumienie i pomoc w AA. W grupie AA kobiety pełnią takie same funkcje jak mężczyźni.
Czy w AA jest dużo młodych ludzi?
Największym źródłem optymizmu co do dalszego rozwoju wspólnoty AA jest fakt, że jej program przyciąga coraz więcej młodych ludzi i to na długo przed tym, zanim alkohol doprowadzi ich na życiowe dno. Dziś, kiedy postępujący charakter choroby alkoholowej jest dobrze znany, ci młodzi ludzie zdają sobie sprawę, że jeżli ktoś jest alkoholikiem, to najlepiej zatrzymać rozwój choroby w jej wczesnych stadiach początkowym okresie wspólnoty uważano, że do AA nadają się jedynie ci mężczyźni i kobiety, którzy przez alkohol stracili pracę, rodzinę, stoczyli się na dno lub w inny sposób przez pewien czas pozostawali na marginesie społeczeństwa Dzisiaj większość młodych w AA to dwudziestolatki, a nawet nastolatki. Większość z nich nadal zachowuje swoje rodziny i pracę. Wielu nigdy nie trafiło do więzienia lub szpitala. Lecz ci młodzi zrozumieli, że grozi im wielkie niebezpieczeństwo. Przyznają, że są alkoholikami i nie widzą powodu, by przez alkohol staczać się na życiowe dno. Ich pragnienie wyzwolenia się z alkoholizmu jest równie silne, jak ludzi dorosłych, którzy w czasach swej młodości nie mieli możliwości zwrócenia się o pomoc do AA. Przebywając razem w grupie AA, zarówno młodzi jak i starsi, rzadko odczuwają różnicę wieku. Jedni i drudzy zaczynają nowe życie od tego samego kamienia milowego - ich ostatniego kieliszka.
Jak wstępuje się do AA?
Nikt nie "zapisuje się" do AA w powszechnie przyjętym sensie. Nie wypełnia się żadnej deklaracji członkowskiej W większości grup AA nie ma żadnego wykazu członków Nie ma wpisowego, składek ani żadnych opłat. Większość ludzi włącza się do AA, przychodząc po prostu na spotkanie AA. Do AA mogli trafić w różny sposób. Doszedłszy - wskutek picia - do przekonania, że chcą zaprzestać pić - mogli zgłosić się do punktu kontaktowego AA lub do Biura Służby Krajowej AA w Warszawie, ul. Chmielna 20, skąd dostali adres lokalnej grupy AA. Innych mógł skierować lekarz poradni odwykowej, albo przyprowadził ich przyjaciel, krewny lub duchowy doradca. Zazwyczaj nowicjusz, przed pierwszym jego spotkaniem AA, ma okazję rozmawiać z jednym lub kilkoma członkami wspólnoty. Daje to możliwość zorientowania się, jak AA pomogło jego rozmówcom. Nowicjusz uzyskuje informacje o chorobie alkoholowej i o AA, co pomaga mu przekonać się, czy rzeczywiście ma szczerą chęć zaprzestania picia. "Jedynym wymogiem przynależności do AA jest chęć zaprzestania picia". Do AA nikt nikogo nie werbuje ani nie zmusza. Jeżeli po kilku spotkaniach ktoś uzna, że to nie dla niego (niej), to nikt nie będzie go namawiał do ponownego przyjścia. Co najwyżej poradzą mu, aby nie odcinał się na zawsze, ale nikt z AA nie będzie nigdy decydował za kogoś innego. Tylko sam zainteresowany alkoholik może powiedzieć, czy AA jest mu potrzebne, czy nie.
Co to jest spotkanie otwarte?
Otwarte spotkanie grupy AA to takie, na które może przyjść każdy, kto chce: zarówno alkoholik ,jak i nie alkoholik. Jedyny wymóg to zachowanie anonimowości osób i zdarzeń zasłyszanych w trakcie uczestniczenia - poza miejscem spotkań. Typowe otwarte spotkanie AA ma prowadzącego i mówców. Prowadzący otwiera i zamyka spotkanie, udziela głosu i przedstawia mówców. Przeważnie mówcami są obecni na spotkaniu otwartym członkowie AA. Każdy z nich może opowiedzieć o swojej drodze do AA. Mówca może także nawiązywać do programu AA i w tym kontekście mówić o roli trzeźwości w jego życiu. Wszystkie prezentowane poglądy są absolutnie osobiste, gdyż każdy mówi tylko w swoim imieniu. Większość spotkań otwartych kończy się towarzyskimi rozmowami przy kawie, napojach i ciastkach.
Co to jest spotkanie zamknięte?
Spotkanie zamknięte jest przeznaczone dla członków tej grupy oraz dla członków innych grup AA. Celem spotkania zamkniętego jest stworzenie uczestnikom możliwości omawiania tych problemów, związanych z piciem, które są zrozumiałe jedynie dla alkoholika. Spotkania te mają charakter roboczy i wszyscy uczestnicy zachęcani są do zabierania głosu Spotkania zamknięte są szczególnie cenne dla nowicjuszy, którzy mogą stawiać pytania dla nich istotne i korzystać z doświadczeń "starych" członków w zakresie programu zdrowienia z alkoholizmu.
Czy mogę przyprowadzić na spotkanie AA krewnych lub znajomych?
Każdy zainteresowany wspólnotą AA, bez względu na to czy jest członkiem wspólnoty, czy nie, jest mile witany na otwartych spotkaniach AA. Najlepiej skontaktować się bezpośrednio z grupą AA i dowiedzieć się, jakie w niej panują zwyczaje. Szczególnie nowicjuszom zaleca się, aby przyprowadzali na te spotkania swoje żony, mężów lub przyjaciół, ponieważ zrozumienie przez nich programu AA może mieć ogromne znaczenie dla alkoholika w osiągnięciu przez niego trzeźwości i trwaniu w niej. Wielu małżonków uczęszcza na spotkania otwarte systematycznie, biorąc aktywny udział w zajęciach grupy AA. Należy pamiętać, że spotkania zamknięte są przeznaczone wyłącznie dla alkoholików.
Jak często członkowie AA muszą brać udział w spotkaniach AA?
Swego czasu zapytano Abrahama Lincolna, jak długie nogi powinien mieć człowiek? Odpowiedź, która przeszła do historii, brzmiała: "Tak długie, aby sięgały do ziemi". Członkowie AA nie muszą przychodzić na jakąś określoną liczbę spotkań AA. Ich udział w spotkaniach grupy jest zależny wyłącznie od ich własnej chęci i potrzeby. Większość AA uczęszcza na spotkania przynajmniej raz na tydzień Według nich zaspokaja to ich osobiste potrzeby kontaktu z programem AA przy pomocy grupy. Inni chodzą na spotkania codziennie, o ile jest to możliwe. Jeszcze inni mogą obywać się bez spotkań przez stosunkowo długie okresy czasu. Przyjazna zachęta "Przychodź na spotkania", tak często kierowana do nowicjuszy, oparta jest o doświadczenie członków AA, którzy wiedzą, jakim zagrożeniem dla ich własnej trzeźwości jest opuszczanie spotkań AA. Wielu wie z własnego doświadczenia, że jeżeli przestaną przychodzić, to łatwo mogą zapić; kiedy zaś regularnie uczęszczają na spotkania nie mają trudności z zachowaniem trzeźwości. Jak się wydaje, szczególnie nowicjusze korzystają bardzo dużo z częstego chodzenia na spotkania (lub utrzymywania kontaktów z AA w innej formie) zwłaszcza w okresie pierwszych tygodni i miesięcy ich pobytu w grupie. Spotykając się z innymi uczestnikami wspólnoty AA o podobnych doświadczeniach, jak ich własne, i słuchając tego, co mówią - rozwijają własne rozumienie programu AA i przekonują się, co ten program może im dać. Prawie wszyscy alkoholicy starali się sami nie pić. Dla większości doświadczenie to nie było ani przyjemne, ani skuteczne. Wydaje się, że skoro uczestniczenie w spotkaniach AA pozwala jednocześnie zachować trzeźwość i czerpać przyjemność - rozsądnie będzie pozwolić się kierować doświadczeniem tych, "co to stale chodzą na spotkania".
Czy członkowie AA muszą chodzić na spotkania AA do końca życia?
Niekoniecznie! Lecz, jak powiedział ktoś z AA - większość z nas tego chce, a niektórzy potrzebują. Większość alkoholików nie lubi, kiedy coś musi robić przez dłuższy czas. Na pierwszy rzut oka, perspektywa uczestniczenia w spotkaniach AA do końca życia może wydawać się - przerażająca. I znowu przypominamy, że w AA nikt nic nie musi. Zawsze istnieje możliwość wyboru, nawet w tak istotnej kwestii jak to, czy próbować zerwać z alkoholizmem przy pomocy AA? Głównym powodem, dla którego alkoholik uczęszcza na spotkania AA, jest potrzeba uzyskania pomocy w zachowaniu trzeźwości dzisiaj, a nie jutro, pojutrze, w następnym tygodniu czy przez dziesięć następnych lat. Dzień dzisiejszy, teraźniejszość, chwila bieżąca to jedyny okres życia, w którym można coś zrobić. Anonimowi Alkoholicy nie martwią się jutrem ani "resztą swego życia". Najważniejsze dla nich to zachowanie trzeźwości na teraz, na dzisiaj ! Przyszłością będą się martwić dopiero wtedy, kiedy nadejdzie. Wynika z tego, że Anonimowy Alkoholik, który jest gotów zrobić wszystko, co w jego mocy, aby dzisiaj nie pić, pójdzie na spotkanie AA, jeżeli jest ono właśnie dzisiaj. Uczestniczenie w spotkaniach AA służy zawsze zachowywaniu trzeźwości na dzisiaj ! Jak długo stosunek do AA opiera się na takim przekonaniu, żadna działalność w AA - z uczestniczeniem w spotkaniach włącznie - nie przypomina długoterminowych zobowiązań.
Jak znajdę czas na spotkania AA, pracę z innymi alkoholikami i na inne formy działalności AA?
W okresie naszego pijaństwa, kiedy zasiadaliśmy do picia, nigdy nie martwiliśmy się o upływający czas. A teraz nowicjusz bywa zdziwiony, że na trzeźwość potrzeba wiele czasu. Jeżli nowicjusz jest z rodzaju "typowych alkoholików" będzie chciał szybko nadrobić "stracony czas": być pilny w pracy, cieszyć się radościami domowego ogniska, które tak długo zaniedbywał, chodzić do kościoła i udzielać się społecznie. Bo, stwierdza nowicjusz, na cóż jest trzeźwość jeżeli nie na bogate, normalne życie, brane pełnymi garściami? Niestety, programu AA nie można stosować niczym pigułki. Warto korzystać z doświadczeń tych ludzi, którym udaje się realizować program zdrowienia z alkoholizmu. Ci, którym trzeźwość daje maksimum zadowolenia i radości to przeważnie osoby, które regularnie chodzą na spotkania AA, nigdy nie odmawiają pomocy innym alkoholikom i zajmują się innymi formami działalności AA. Ci ludzie pamiętają o godzinach spędzonych w knajpach o opuszczonych dniach pracy, zmniejszonej wydajności i wyrzutach sumienia następnego, skacowanego ranka. Wobec tego bezmiaru zmarnowanego czasu stosunkowo nieliczne godziny poświęcone osiąganiu i umacnianiu trzeźwości wydają się naprawdę niską ceną.
Czy można przyłączyć się do AA poza miejscem swego zamieszkania?
Takie pytanie stawiają zazwyczaj osoby, które mają uzasadnione powody, aby nie zdradzić się przed otoczeniem z tym, że są alkoholikami Ich pracodawca, na przykład, może nie znać zasad AA i być wrogo nastawiony do każdego, kto ma problemy z piciem. Mogą zatem bardzo pragnąć uzyskać i utrzymać trzeźwość przy pomocy AA, ale obawiają się to zrobić w swojej dzielnicy. Odpowiedź na powyższe pytanie brzmi: każdy może przyłączyć się do takiej grupy AA, do której chce i która mu odpowiada pod każdym względem. Najprościej jest przyłączyć się do grupy AA najbliższej miejsca zamieszkania. Osoba zwracająca się do AA jest najczęściej (chociaż nie zawsze) i tak już znana jako nadużywająca alkoholu. Tak więc wiadomość o tym, że przestała pić, szybko się rozejdzie. Niewielu jest takich pracodawców czy znajomych, którzy występowaliby przeciwko stowarzyszeniu lub instytucji, które mogą się przyczynić do zachowania trzeźwości przez ich pracownika czy przyjaciela; bez znaczenia jest tu fakt, gdzie to się odbywa. Ludzi nie wyrzuca się z pracy i nie bojkotuje towarzysko dlatego, że nie piją. Jeżeli doświadczenie tysięcy AA ma dla nowicjusza jakieś znaczenie, to najlepszą drogą dla niego jest zwrócić się o pomoc do najbliższej grupy AA, zanim zacznie się martwić o ewentualne reakcje innych ludzi.
Czy jeżeli przyłączę się do AA, nie stracę wielu przyjaciół i wielu radosnych chwil?
Najbardziej wiarygodną odpowiedź mogą dać tysiące mężczyzn i kobiet, którzy są wiele lat w AA. Nie mieli oni ani prawdziwych przyjaciół ani prawdziwie radosnych chwil, zanim przystąpili do AA. Do takiego przekonania doszli teraz, bo poprzednio myśleli inaczej. Wielu alkoholików potwierdza, że ich najlepsi przyjaciele są zadowoleni z faktu ich przyznania się do bezsilności wobec alkoholu; nikt nie cieszy się cierpieniem najbliższego przyjaciela. Trzeba oczywiście rozróżniać pomiędzy prawdziwą przyjaźnią, a przygodną znajomością w barze. Alkoholik ma przeważnie wielu znajomych, których niefrasobliwości i lekkiego sposobu bycia może początkowo mu brakować. Lecz ich miejsce zajmą setki członków AA, których nowicjusz pozna - mężczyzn i kobiet, ofiarujących pełną zrozumienia akceptację i nieustanną pomoc w zachowywaniu trzeźwości. Niewielu członków wspólnoty AA zamieniłoby swą radosną trzeźwość na to, co wydawało im się radością i dobrą zabawą w okresie, kiedy pili.
Co to jest "Dwanaście Kroków"
"Dwanaście Kroków" to fundament programu AA zdrowienia z alkoholizmu. Te "Kroki" nie są wymyśloną teorią, ale wynikają ze zdobytego drogą prób i błędów doświadczenia pierwszych członków wspólnoty AA. Opisują to, co zdaniem pierwszych członków wspólnoty AA, pomogło im osiągnąć trzeźwość. Zaakceptowanie treści "Kroków" nie jest jednak koniecznym wymogiem uczestnictwa w AA. Doświadczenie mówi jednak, że ci, którzy serio starają się realizować te "Kroki" i stosują je w codziennym życiu - postępują znacznie szybciej na drodze do trzeźwości niż ci, którzy traktując je niepoważnie. Mówi się, że dosłowne i nieustanne stosowanie wszystkich "Dwunastu Kroków" jest niemożliwe. Można to przyjąć o tyle, że "Dwanaście Kroków" jest czymś zupełnie nowym dla większości alkoholików, ale zdaniem wielu członków AA trzeba je stosować na co dzień, o ile chce się zachować trzeźwość. Oto pełny tekst "Dwunastu Kroków", opublikowanych po raz pierwszy w książce "Anonimowi Alkoholicy", która opisuje doświadczenia uczestników wspólnoty AA.
Co to jest "Dwanaście Tradycji"?
"Dwanaście Tradycji" AA to zalecenia, których przestrzeganie ma zapewnić utrzymanie się i rozwój tysięcy grup AA, które składają się na całą wspólnotę AA. Te zasady-zalecenia opierają się na doświadczeniu grup, które funkcjonowały w najbardziej krytycznym, początkowym okresie AA. "Tradycje" te są ważne zarówno dla wieloletnich członków AA jak i dla nowicjuszy, ponieważ przypominają o rzeczywistych podstawach AA - wspólnoty mężczyzn i kobiet, dla których dążenie do zachowania własnej trzeźwości i pomaganie innym w jej osiągnięciu jest celem najważniejszym.
Co to są " wpadki"?
Zdarza się niekiedy, że osoba, która dzięki AA odzyskała trzeźwość, upija się. W AA takie upicie nazywa się zapiciem lub wpadką. Taka "wpadka" może mieć miejsce w pierwszych tygodniach lub miesiącach trzeźwości, ale także i po wielu latach niepicia. Prawie wszyscy członkowie AA, którzy mieli "wpadkę", przyznają, że miała ona konkretną przyczynę. Ludzie ci zapomnieli, że przyznali się do bezsilności wobec alkoholu, i nabrali przesadnej pewności, że potrafią kontrolować picie. Inni zaczęli opuszczać spotkania i przestali kontaktować się z innymi członkami AA. Czasem pozwolili sobie zaangażować się nadmiernie w działalność zawodową lub życie towarzyskie zapominając, że najważniejsze jest zachowanie trzeźwości. Pozwalali sobie na nadmierne zmęczenie i pochwyceni przez swoje emocjonalne i umysłowe mechanizmy obronne - upadali. Innymi słowy, większość wpadek nie zdarza się "ot tak sobie".
Czy wspólnota AA ma swój "podręcznik"?
Wspólnota AA dysponuje czterema książkami, uznawanymi powszechnie za podstawowe "podręczniki". Pierwsza to "Anonimowi Alkoholicy", nazywana często "Wielką Księgą", wydana po raz pierwszy w roku 1939, a następnie poszerzana w latach 1955 i 1976. Zawiera osobiste historie 42 reprezentatywnych, nałogowo pijących ludzi, którzy wytrzeźwieli na dobre dzięki AA. Sugeruje również kroki i zasady, których przestrzeganie pozwoliło pierwszym czcionkom wspólnoty na pokonanie w sobie przymusu picia. Druga książka to "Dwanaście Kroków i Dwanaście Tradycji", wydana w roku 1953. Bill W., współzałożyciel AA, interpretuje w niej wyczerpująco zasady i zalecenia, których przestrzeganie - jak dotąd - gwarantuje jednostce i grupom AA przetrwanie w ramach całej wspólnoty. Trzecia książka "Wspólnota AA dojrzewa", opublikowana w roku 1957, zawiera krótki opis historyczny dwóch pierwszych dziesięcioleci wzrastania i umacniania się wspólnoty. Czwarta książka to "Jak to widzi Bill". Jest to wybór pism Billa W. Książki te można nabywać w oryginale (jęz. angielski) pod adresem: Alcoholics Anonymous, Box 459, Grand Central Station, New York, N.Y.10163. (Niektóre z nich przetłumaczono już na język polski, np. "Dwanaście Kroków i Dwanaście Tradycji", "Anonimowi Alkoholicy", "Jak to widzi Bill"), a inne są aktualnie tłumaczone Kolejne wydania polskie można otrzymać w grupach AA lub w Biurze Służby Krajowej AA Warszawa, ul. Chmielna 20, lokal 16
Co to jest "program na 24godziny"?
"24-godzinny program" to określenie sposobu Anonimowych Alkoholików na pozostawanie trzeźwym. AA nie przysięgają, że nigdy w życiu nie będą pili i nie zobowiązują się też, że jutro na pewno nie wypiją kieliszka. Kiedy ktoś zwraca się do AA, doskonale już wie, że najszczersze przysięgi nie mogą powstrzymać go od picia "w przyszłości". Przymus picia okazuje się silniejszy niż najlepsze zamiary niepicia. Członek AA wie, że największym problemem jest być trzeźwym teraz, w tym momencie! Bieżące 24 godziny to jedyny okres, w którym Anonimowy Alkoholik realnie tkwi i może coś zrobić, aby nie pić. Wczoraj minęło, a jutra może nie być. "Ale dzisiaj" - mówi AA - "dzisiaj nie będę pił Może jutro ulegnę pokusie, ale o jutro będę się martwił, kiedy nadejdzie. Najważniejsze, abym nie wypił dzisiaj, przez najbliższe 24 godziny". Równolegle do programu na 24 godziny, wspólnota AA podkreśla ważność innych trzech haseł, znanych prawdopodobnie nowicjuszom, nim przystąpili do AA. Są to: "Nie przejmuj się", "Żyj i pozwól żyć" oraz "Najpierw sprawy najważniejsze". Stosowanie tych haseł w codziennym życiu pomaga każdemu AA w zachowywaniu radosnej trzeźwości.
Co to jest "AA Grapevine"?
"Grapevine" ("Winorośl AA") to wydawany w kieszonkowym formacie miesięcznik dla członków AA i ich przyjaciół, którzy pragną dzielić się swymi doświadczeniami. Redakcja "Grapevine", jedynego międzynarodowego pisma wspólnoty (wydawanego w języku angielskim), składa się wyłącznie z Anonimowych Alkoholików. Pojedyncze egzemplarze miesięcznika są zazwyczaj dostępne na spotkaniach lokalnych grup, ale większość czytelników woli otrzymywać je systematycznie w prenumeracie. W Polsce takim pismem jest "Zdrój" (jest dostępny na spotkaniach intergrup i grup AA).
Dlaczego wydaje się, że AA nie skutkuje wobec niektórych ludzi?
Odpowiedź jest następująca: AA skutecznie oddziałuje jedynie na tych, którzy przyznają się sami, że są alkoholikami i szczerze pragną przestać pić, i którzy potrafią zawsze pamiętać o tym jako o najważniejszej sprawie w życiu. AA zazwyczaj nie skutkuje wobec tych mężczyzn i kobiet, którzy mają wątpliwości, czy są rzeczywiście alkoholikami i trzymają się nadziei, że kiedyś znowu będą mogli pić w sposób kontrolowany. Większość autorytetów naukowych w zakresie alkoholizmu twierdzi, że żaden alkoholik nigdy nie może wrócić do "normalnego" picia. Alkoholik musi uznać ten oczywisty fakt i zaakceptować go. A w ślad za uznaniem i akceptacją musi iść szczera chęć zaprzestania picia. Niektórzy, po pewnym okresie pobytu w AA, zapominają o tym, że są alkoholikami z wszystkimi tego konsekwencjami. To, że nie piją, wywołuje w nich nadmierną pewność siebie, która prowadzi do eksperymentowania z alkoholem na nowo. W przypadku alkoholików wynik takiego eksperymentowania jest łatwy do przewidzenia: toczą się dalej po równi pochyłej alkoholizmu.
Czy AA może pomóc mi finansowo?
Zazwyczaj ci, którzy zwracają się o pomoc do AA, znajdują się w poważnych kłopotach materialnych. Nic zatem dziwnego, że niektórzy mogą mieć nadzieję, iż AA pomoże im wyjść z najpilniejszych tarapatów finansowych. Już bardzo wcześnie stwierdzono w AA, że pieniądze lub ich brak, nie mają nic wspólnego z zaprzestaniem picia i znalezieniem własnej drogi wyjścia z wielu nabrzmiałych problemów, narosłych w trakcie picia. Brak pieniędzy - nawet przy wielkich długach - nie stanowi żadnej przeszkody dla alkoholika, który decyduje się stanąć twarzą w twarz wobec rzeczywistości bez alkoholu. Po uporaniu się z największym problemem ,jakim jest zaprzestanie picia, inne problemy łącznie z finansowymi ?,jakoś" też się rozwiązywały Niektórzy członkowie AA stosunkowo szybko i niemal sensacyjne odzyskiwali to, co stracili; dla innych była to droga długa i trudna. Zasadnicza odpowiedź na to pytanie sprowadza się do tego, że AA istnieje tylko dla jednego celu, który w żaden sposób nie jest związany z sytuacją materialną. Nie ma żadnych przeciwwskazań, aby nowicjusza zapraszać na posiłki, darowywać mu ubrania czy nawet trochę pieniędzy. Jest to sprawa indywidualnej decyzji i uznania. Jednakże byłoby ze szkodą dla wspólnoty, gdyby alkoholik odniósł wrażenie, że AA jest jakąś organizacją charytatywną, pomagającą finansowo swoim członkom.
Czy AA pomoże rozwiązać mi problemy rodzinne?
Alkohol najczęściej prowadzi do komplikacji życia rodzinnego, wyolbrzymia drobne irytacje, potęguje wady charakteru i powoduje finansowe kłopoty Wiele mężczyzn i kobiet, którzy zwracają się o pomoc do AA, kompletnie zrujnowało swoje życie rodzinne. Niektórzy nowicjusze w AA, po uświadomieniu sobie, że sami się do tego przyczynili, entuzjastycznie starają się naprawiać sytuację i podejmować normalne współżycie ze swoimi najbliższymi. Inni nadal uważają, że wszystkiemu są winne rodziny i mając powody albo i nie, odczuwają gorzką niechęć do swoich bliskich. Niemal bez wyjątku ci nowicjusze, którzy szczerze stosują program AA w swoim życiu, szczęśliwie naprawiają pogmatwane życie rodzinne. Więź pomiędzy alkoholikiem szczerze pragnącym nie pić a jego rodziną niejednokrotnie jest silniejsza niż kiedykolwiek. Czasem jednak wyrządzone szkody są nie do naprawienia i trzeba zupełnie inaczej podejść do życia rodzinnego. Zazwyczaj jednak wszystko kończy się szczęśliwie. Z doświadczenia wynika, że jeżeli alkoholik udaje się do AA tylko dlatego, żeby rodzina dała mu spokój, a nie po to, aby przestać pić - może mieć duże trudności w zerwaniu z nałogiem. Najpierw musi być szczera chęć powrotu do trzeźwości. Dopiero bowiem po wytrzeźwieniu alkoholik może realistycznie podchodzić do życia i oczekiwać sukcesów w rozwiązywaniu innych problemów życiowych.
Czy AA prowadzi szpitale lub sanatoria dla alkoholików?
Nie ma czegoś takiego, jak "szpitale i sanatoria AA". Tradycyjnie AA nie oferuje żadnych usług ani świadczeń profesjonalnych ani takowym nie patronuje. Unikamy tego, co zawodowo świadczą inni, a co mogłoby wprowadzić zamieszanie w realizacji podstawowego celu AA, którym jest pomaganie alkoholikom w odnalezieniu drogi wyjścia z alkoholizmu. Czasami same grupy AA, inspirowane przez swoich członków, organizują spotkania w szpitalach pod egidą AA, ale są to działania wynikające z indywidualnych inicjatyw członków AA, a nie wspólnoty AA jako takiej. Zdarza się również, że członkowie AA lub grupy AA zakładają domy wypoczynkowe głównie dla nowicjuszy, w których zapoznaje się ich z programem AA, zdrowienia z alkoholizmu. Ten specyficzny sposób rozumienia pomocy dla alkoholików niekiedy okazuje się pomocny dla nowicjuszy w decydującym dla nich początkowym okresie dochodzenia do trzeźwości. Ale te domy wypoczynkowe nie mają nic wspólnego z AA poza tym, że mogą być prowadzone przez osoby, które uzyskały trzeźwość dzięki AA. AA -jako wspólnota nigdy nie bierze udziału w jakichkolwiek przedsięwzięciach dochodowych ani nie stowarzysza się z żadnymi instytucjami.
Czy AA prowadzi jakąś działalność towarzyską dla swoich członków?
Większość uczestników wspólnoty AA to ludzie towarzyscy, która to cecha w dużej mierze przyczyniła się do tego, że stali się alkoholikami. Dlatego też spotkania AA są zazwyczaj bardzo ożywione. AA - jako wspólnota - nigdy nie opracowała czegoś w rodzaju programu działalności towarzyskiej, ponieważ jedynym celem AA jest pomaganie alkoholikom w powrocie do trzeźwości. Niektórzy członkowie AA organizują kluby i tym podobne formy dla członków AA, ale robią to wyłącznie na własną odpowiedzialność i we własnym imieniu. Kluby te są tradycyjnie niezależne od AA i starannie przestrzega się zasady nie identyfikowania ich ze wspólnotą AA. Grupy AA niekiedy organizują uroczystości z okazji kolejnych rocznic swego istnienia, pikniki i spotkania noworoczne lub świąteczne. W dużych miastach członkowie AA spotykają się na obiadach i wspierają nieoficjalnie, nawzajem podczas weekendów.
Jak autorytety lekarskie zapatrują się na wspólnotę AA?
(Szerzej o tym piszemy w broszurze: "AA w placówkach leczniczych"). Od swego zarania wspólnota AA cieszy się przyjaźnią i poparciem lekarzy zaznajomionych z jej programem zdrowienia z alkoholizmu. Jak żadna inna grupa ludzi właśnie lekarze są w stanie ocenić, jak nieskuteczne były metody podejścia do choroby alkoholowej stosowane do czasu powstania AA. Wspólnota AA nigdy nie pretendowała do tego, że jest jedynym panaceum na alkoholizm; jednakże jej program przynosił dobre rezultaty tam, gdzie nieskuteczne okazywały się inne metody i stąd często lekarze są dzisiaj najgorętszymi rzecznikami programu AA. Wyrazem stosunku lekarzy do AA było wysunięcie w 1951 roku przez Amerykańskie Towarzystwo Zdrowia Psychicznego kandydatury wspólnoty Anonimowych Alkoholików do słynnej Nagrody Laskera w dowód formalnego uznania sukcesu AA w leczeniu alkoholizmu jako choroby i wymazywania jego społecznego piętna. W niektórych społeczeństwach wspólnota AA jest ciągle nową (lub nie znaną) i nie wszyscy lekarze znają jej program. Poniżej zamieszczamy fragmenty uwag czołowych autorytetów lekarskich na temat AA. W roku 1967 Amerykańskie Towarzystwo Lekarskie stwierdziło, że uczestnictwo w AA jest najefektywniejszym środkiem leczenia alkoholizmu, cytując słowa dr Ruth Fox, wybitnego autorytetu w dziedzinie alkoholizmu, a następnie Dyrektora Krajowej Rady ds. Alkoholizmu : "Ze swymi tysiącami grup i 300 000 leczących się alkoholików (obecnie ponad 2 miliony) AA niewątpliwie zrobiło dużo więcej, niż my wszyscy razem. Dla pacjentów, którzy mogą i chcą zaakceptować tę wspólnotę, AA to jedyna skuteczna metoda terapii". "Mam ogromny szacunek dla AA za to, że działa, za ducha tej wspólnoty, za podstawową filozofię wzajemnej pomocy. Nie unikam żadnej sposobności dla wyrażenia swego poparcia, publicznie i prywatnie, wszędzie tam, gdzie może się przydać". Dr Klar Menninger Fundacja Menningera "Być może najefektywniejszą metodą rehabilitacji alkoholika jest filozofia życia, pozostająca w zgodzie z jednostką i jej rodziną, pasjonująca wiara w siebie pojawiająca się dopiero wtedy, kiedy jednostka nauczyła się rozumieć samą siebie oraz ścisły związek z innymi ludźmi o podobnych do niej przeżyciach. Współpraca lekarza ze wspólnotą Anonimowych Alkoholików jest jednym ze sposobów przekazania tego wszystkiego pacjentowi". Dr Marvin A. Block Członek Komisji ds. Alkoholizmu i Uzależnienia Lekowego Amerykańskiego Towarzystwa Lekarskiego.
Jakie zdanie na temat wspólnoty AA mają przywódcy religijni?
Szerzej o tym piszemy w broszurze: "Duchowni pytają o wspólnotę Anonimowych Alkoholików". Chyba żaden z ruchów świeckich nie jest tak silnie popierany przez duchowieństwo różnych wyznań, jak AA. Podobnie jak i lekarze, tak i duchowi doradcy ludzkości trapią się od dawna problemem alkoholizmu. Wielu z nich słyszało wielokrotnie, jak uczciwi ludzie składali najszczersze przyrzeczenia trzymania się z dala od alkoholu, nad którym przestali panować - po to, aby je łamać po kilku godzinach, dniach czy tygodniach. Współczucie, zrozumienie czy apele do ich sumień nie na wiele się zdały Nic więc dziwnego, że AA, proponując bardziej sposób na życie niż konkretną religię, jest tak przychylnie traktowane przez przedstawicieli różnych wyznań. Oto ich niektóre opinie. "The Directors Bulletin", czasopismo Jezuitów, publikowane w St. Louis, Mo. pisze: "Ojciec Dowling, of The Queen's Work", miał wyjątkową okazję obserwowania wspólnoty AA. Stwierdził on, "że myślą przewodnią wspólnoty AA jest wyrzeczenie, pokora, miłość bliźniego, dobry przykład oraz nowe sposoby wypoczynku. We wspólnocie tej reprezentowane są wszystkie wyznania. Czytelnicy mogą nam uwierzyć, że żaden artykuł ani książka o tej wspólnocie w jednej dziesiątej nie są tak przekonujące jak osobisty kontakt z jednostką czy grupą AA, z ludźmi, których życie rodzinne uległo przekształceniu z chaosu w głęboką harmonię".
Żyjący Kościół " (Episkopalny):
"Podstawą wspólnoty Anonimowych Alkoholików jest prawdziwie chrześcijańska zasada, że człowiek może pomóc sobie jedynie przez pomaganie innym. Program AA nazywany jest przez uczestników tej wspólnoty - programem ubezpieczenia wzajemnego (self-insurance). Setki mężczyzn i kobiet uzyskują pewność i szacunek dla samych siebie poprzez przywracanie zdrowia fizycznego, psychicznego i duchowego; bez poddania się tej wyjątkowo skutecznej zasadzie ludzie ci pozostawaliby na marginesie życia".
Kto zajmuje się rozpowszechnianiem idei wspólnoty AA?
Stosunek AA do środków przekazu polega tradycyjnie bardziej na zachęcaniu niż promocji Wspólnota AA nigdy nie ubiega się o reklamę, ale jednocześnie ściśle współpracuje z przedstawicielami prasy, radia, telewizji i innymi środkami masowego przekazu, poszukującymi informacji na temat programu AA zdrowienia z alkoholizmu. Na szczeblach krajowym i międzynarodowym współpracę prowadzą Biura Służby Krajowej AA. Podobnie dzieje się na szczeblu lokalnym. Wspólnota AA jest głęboko wdzięczna tym wszystkim przyjaciołom, którzy w sposób odpowiedzialny i ze znajomością rzeczy o nim informują. Jedynym, niezwykle istotnym wymogiem jest to, aby w każdym przypadku była zachowana anonimowość członków AA. Należy jednocześnie zaznaczyć, że członkowie AA między sobą nie muszą tej anonimowości przestrzegać.
Zapraszam do zapoznania się z akcją "Warto żyć" współorganizowaną przez Radio Wnet. W Polsce powszechna jest bezradność wobec alkoholizmu i pijaństwa (także nastolatków) oraz towarzyszącej temu fali agresji, wulgarności i przemocy domowej. Rodzice, wychowawcy i duchowni, mężowie i żony, pracodawcy i współpracownicy osób dotkniętych tymi problemami, podobnie jak narkomanią czy lekomanią, nie wiedzą, co z tym zrobić, jak pomóc sobie, swoim bliskim i podopiecznym. Nie wiedzą, czym wypełnić pustkę emocjonalną, z powodu, której najczęściej stosowane są używki zmieniające świadomość i nastrój. Nie wiedzą nawet, że to ta pustka i niedojrzałość emocjonalna, a nie zła wola lub zły charakter są głównym problemem, z którym trzeba sobie poradzić. Na naszych oczach zaszło wiele zmian instytucjonalnych, rozwinęło się wiele nowych prądów w lecznictwie odwykowym, przynoszących pożytek społeczny i indywidualny. Dziś jedną z najlepiej rozwiniętych dziedzin w polskim lecznictwie jest właśnie terapia uzależnień, prowadzona przez setki specjalistycznie wykształconych, certyfikowanych specjalistów. Pracują oni w dziesiątkach poradni, punktów konsultacyjnych, oddziałów i ośrodków terapii uzależnień w całym kraju. W Polsce żyje dziś kilkaset tysięcy niepijących alkoholików i coraz większa liczba "czystych" narkomanów. A mimo to polskie media, decydenci, liczące się autorytety i spora część naszego społeczeństwa wciąż myśli i mówi o uzależnieniach ze strachem i pesymizmem. Najwyższy czas zmienić ten przestarzały paradygmat. Skoro potrafimy już skutecznie leczyć osoby uzależnione i współuzależnione, pora także uzdrowić chore myślenie na ten temat. Tym bardziej, że znając aktualne statystyki dotyczące różnych patologii i plag społecznych, można bez żadnej przesady stwierdzić, iż, w co drugiej polskiej rodzinie jest ktoś, kto nadmiernie i nieodpowiedzialnie pije, faszeruje się na własną rękę jakąś chemią, ucieka w hazard, gry komputerowe, albo nie potrafi inaczej rozwiązywać osobistych konfliktów jak za pomocą agresji. Nie lubimy mówić o takich problemach, szczególnie, gdy tylu z nas uważa, że "zawsze tak było, jest i będzie". Gdy panują mity, uprzedzenia i strach. A panują, bo wielu ludzi nie słyszało nigdy o tym, że z każdego nałogu jest wyjście i to na każdym etapie jego rozwoju. "Warto Żyć" jest audycją obejmującą nasze życie rodzinne i społeczne obciążone tradycją pijaństwa, wzajemnej wrogości i szkodliwych sposobów odreagowywania stresu. Pokazujemy w niej, że można wyzwolić się ze szkodliwych nawyków i zacząć radzić sobie z życiem bez alkoholu, bez używek, bez przemocy i innych patologicznych, "ucieczkowych" strategii. Warto Żyć" jest cykliczną audycją poświęconą różnym uzależnieniom. Najczęściej poruszana jest tematyka alkoholizmu i narkomanii, jako najistotniejszych problemów społecznych w naszym kraju. Główny cel projektu to zmiana w świadomości Polaków negatywnego, pesymistycznego, moralizatorsko-lękowego myślenia o alkoholizmie mężczyzn i kobiet, o narkomani i narkomanach, o anoreksji, hazardzie, a także o współuzależnionych rodzicach, małżonkach i dzieciach. W kolejnych odcinkach występują zarówno specjaliści zajmujący się leczeniem odwykowym, jak i osoby wyzwolone ze swych nałogów. Opisują uzależnienie jako chorobę, a nie grzech. Mówią o ratunku i wyzdrowieniu, które może być dostępne dla każdego. W tym zawiera się główne przesłanie: dać nadzieję cierpiącym, zachęcić do zwrócenia się o pomoc, dodać otuchy wątpiącym w siebie lub w swych chorych bliskich, a także odwagi pozwalającej zwrócić się o specjalistyczną pomoc. Autorka projektu „Warto Żyć” Michalina Taczanowska e.- michalina-taczanowska@tlen.pl
Marta, jedyna z czwórki bohaterów tekstu, która zgodziła się na ujawnienie swojej twarzy: - Wielu znajomym dopiero metadon pozwolił wrócić do normalnego życia. Utrzymują nie tylko swoje rodziny, ale po tylu przećpanych latach pomagają rodzicom, próbując im wynagrodzić lata tragedii.
Cztery osoby - Szymon, Paweł, Marta, Krzysztof. Każda uzależniona od innego narkotyku, każda stanęła na własnych nogach, każdej pomogło co innego.
Szymon, 28 lat: - Co to jest marihuana? - myślą ludzie - takie coś zamiast piwa. Wolałem jointy, bo kaca nie było. Ale to nie jest już miękki narkotyk - dziś aż kapie od chemii. A ja paliłem codziennie.
W 2003 r. wyjechałem do pracy do Anglii. Planowałem zaraz wrócić i skończyć studia. Nie wróciłem. Pakowałem mrożonki. Najpierw super - spore zarobki, ale po trzech miesiącach to mnie już ch... strzelał na widok tych kartofli. Myślałem: stać mnie na więcej. Wracałem do domu, skręcałem jointa i ambicje się ulatniały.
Byłem uzależniony, a człowiek uzależniony nie konfrontuje się z tym, w jakim punkcie życia stoi. Myśli raczej, czy diler będzie miał towar. Nie szukałem kontaktu z rodziną. Bo o czym tu gadać? Unikałem narzeczonej. Bo truła.
Zaświtało mi, że mam problem, kiedy spróbowałem studiów w Anglii. Odstawiłem trawę i zaczęły się lęki, bałem się ludzi. Zrezygnowałem. Chciałem poradzić sobie sam, ustaliłem harmonogram dnia, małe cele... Dwa tygodnie było OK, a potem ktoś rzucał: imprezka jest, zapalimy? I znowu.
W 2007 r. wróciłem do Polski z objawami depresji. Czasem nie dawałem rady nawet wstać z łóżka. Byłem zdesperowany, żeby się leczyć.
Paweł, 30 lat: - Zaczyna się zawsze tak samo. Ktoś przychodzi i pyta: - Co palicie? Jointa? A, browna! Fajnie! Dacie spróbować?
Potem jeszcze raz, jeszcze raz. W liceum paliłem już codziennie. Moja dziewczyna też. Mało się nie przekręciła, zabrała ją karetka.
Czy kradłem? - Paweł uśmiecha się. - Jasne. A skąd miałbym na towar? Ale w pierdlu nie siedziałem.
Marta, 39 lat: - Zawsze chciałam mieć starszego brata. Poznałam chłopaka 29 lat, ja miałam wtedy 13. Kiedy zrywałam się ze szkoły, zawoził mnie do domu, odrabiał ze mną lekcje. Któregoś dnia poprosił, żebym dała jego klucze do mieszkania kumplowi. Okazało się, że kumpel robił u niego kompot. Ciekawa byłam, co to jest: - Nie dam kluczy, jak mi nie dasz spróbować.
Zrobił mi zastrzyk. Zanim wypadniesz z ról
Czlowiek z kłopotami trafia najpierw do poradni uzależnień. Jest ich 300. Personel stawia diagnozę i dobiera terapię.
- Coraz częściej muszę kierować młodzież do psychiatry. - mówi Adam Nyk, terapeuta w Poradni Leczenia Uzależnień "Monar" na Hożej w Warszawie. - Kiedyś klient miał 20-30 lat i wstrzykiwał kompot. Dziś ma 13-14 lat i bierze wszystko - ekstazy, dopalacze, kokainę. Popija to alkoholem. Zalicza takie kilkunastodniowe jazdy. Kompot niszczył ciało, dzisiejsze syntetyki, nawet nasączana chemią marihuana, niszczą mózg.
Poradnie kiedyś zajmowały się dostarczaniem klientów do ośrodków zamkniętych. Dziś częściej same prowadzą terapię. Dzięki temu osoba idąca na leczenie nie musi od razu rezygnować ze szkoły, pracy, rodziny.
System pomocy przewiduje też ośrodki dziennego pobytu. W takim ośrodku rehabilitacyjno-readaptacyjnym stowarzyszenia Ordo ex Chao w Warszawie pracuje terapeuta Artur Groszek: - To miejsce dla tych, którzy jeszcze nie wypadli z ról, nie zaczynają dnia od zdobywania narkotyków. Od 14.00 do 20.00 mają u nas azyl - terapię indywidualną, grupową, hiphopowe studio nagrań, a w weekendy wspólne gotowanie. Żeby nie siedzieli z kumplami na ulicy.
Szymon, ośrodek w Anielinie
Szymon po powrocie z Anglii poszedł właśnie do poradni uzależnień. Trafił na terapię grupową. - To nie było dla mnie, wszyscy byli już po leczeniu. Terapeutka zaproponowała mi ośrodek ks. Nowaka pod Otwockiem. Zgodziłem się.
Początek był straszny - 24 godziny na dobę z 30 obcymi. I masa zajęć. Godzinami zmywałem plamki z glazury w kiblu. Potem gra w siatkę. I nie ma, że ci się nie chce. Trzy razy dziennie spotkania społeczności.
Uzależnienie to choroba woli, społeczność ma tę wolę wzmocnić. Szczerze mówi ci rzeczy, których normalnie nie słyszysz, także te dobre. Jest lustrem, w którym masz zobaczyć co jest z tobą nie halo. Ćpanie to czubek góry lodowej, trzeba poszukać głębiej.
Jak przyjechałem, brałem leki od psychiatry. W ośrodku powiedzieli mi, że to nie depresja kliniczna, tylko spowodowana narkotykami, i że mam przejść terapię na sucho. Odkryłem, że na poprawę chemii w mózgu pomaga bieganie.
Społeczność mi pomogła, ale z narkotyków wyciągnął mnie Bóg. Zacząłem czytać Biblię, modliłem się. W ośrodku była obowiązkowa msza w niedzielę, raz w tygodniu spotkania z siostrą Jolą. Tam poczułem Boga namacalnie. Wcześniej tylko o Nim słyszałem.
Paweł, ośrodek Monaru w Nowolipsku
Paweł: Jak mój nałóg wyszedł na jaw, poczułem ulgę. Życie w pogoni za towarem już mnie nie bawiło. Rodzice znaleźli dojście do terapeuty z Monaru. Zawiózł mnie do ośrodka w Nowolipsku. Wcześniej był detoks w domu - tydzień piekła. Ale trzeba to przejść, aby na trzeźwo znaleźć motywację. Choćby taką - zrobię to dla mamy, dla dziewczyny.
Gdy mnie wieźli, było mi wszystko jedno. Myślałem: posiedzę miesiąc. Wróciłem po półtora roku.
Miałem 17 lat. Oprócz mnie była tam 16-latka i kompociarze po 30. Nie mogli się nadziwić, że zamiast dawać w żyłę, paliłem heroinę na folii aluminiowej. Bo co za marnotrawstwo towaru?!
Nawet terapeuci nie wiedzieli, co to jest brown sugar. Był rok '97. Stary program monarowski z tzw. dociążeniami. Teraz z nich zrezygnowali, ale to był hard core. Kopałem rowy, chodziłem w drelichach ogolony na pałę. Na szyi nosiłem tabliczki: "Jestem leniem", "Jestem brudasem". I wiesz co? Pomogło!
Społeczność to model społeczeństwa albo rodziny. Jak sobie z ludźmi nie radzisz w realu, palisz lufę. Tam się nie da. Musisz wszystko przeżyć na trzeźwo. Każdą przykrość trzeba znieść.
Monar: w ośrodkach "miłości" ucinamy krótko
W Polsce jest 85 ośrodków stacjonarnych dla uzależnionych: 38 publicznych, 14 kościelnych i 33 Monaru. Wszystkie pracują metodą społeczności terapeutycznej, najbardziej na świecie rozpowszechnionej w leczeniu uzależnień.
Jolanta Koczurowska, prezes stowarzyszenia Monar: - To metoda terapii grupowej w warunkach zbliżonych do naturalnego środowiska. Celem nie jest abstynencja, ale zmiana. Wszyscy członkowie społeczności mają podobne doświadczenia i mogą sobie pomagać. Opieramy się na filozofii drug free, czyli niestosowania leków. W ośrodku obowiązują zasady pełnej abstynencji od alkoholu i substancji odurzających. Dla młodzieży - także abstynencja od papierosów, zakaz agresji. I seksu.
- Bo seks jest odreagowaniem - mówi terapeuta Artur Groszek - gdyby był dozwolony, byłby świetnym wentylatorem, żeby zeszło napięcie, ucieczką od społeczności. A chodzi o to, by rozładowywać napięcie inaczej, np. rozmawiając. Jak się klienci zakochają to jest problem - temat zastępczy dla społeczności. Miłości lepiej ucinać krótko.
Pierwszy etap terapii - najwyżej miesiąc: nowa osoba przygląda się ośrodkowi i decyduje, czy chce zostać.
Koczurowska: - Jeśli chce, wchodzi w tzw. nowicjat. Taki psychiczny detoks. Ciężki. Dlatego nowicjusz ma opiekuna - najczęściej starszego kolegę - i dużo zajęć, aby zająć myśli.
Nowicjusz staje się tzw. domownikiem, gdy jest gotów na dalszą pracę nad sobą i gdy społeczność zaakceptuje jego starania. Domownicy dostaja odpowiedzialne zajęcia - np. opiekuna młodych, ochroniarza ośrodka, wolontariusza w hospicjum - i są z tego rozliczani.
Czwarty etap: praca nad kontaktami ze światem zewnętrznym. Pracuje się nad uczuciami, poprawą relacji np. z rodziną. Dla wielu to jest najtrudniejsze.
Ostatnia faza - przygotowanie do powrotu do świata.
Część osób korzysta z programów readaptacyjnych, np. mieszka w hostelu przy ośrodku, jak Szymon. Część szuka wsparcia w świecie - wspólnoty Anonimowych Narkomanów, wspólnoty kościelnej.
Krzysztof - Anonimowi Narkomani
Wspólnoty NA (Narcotics Anonymous), wzorowane na AA, pojawiły się w Polsce na początku lat 90. Dziś są 62 grupy w 45 miastach. Nie wymieniają ani nazw używek, ani nawet słowa narkotyki.
- Żaden uczestnik nie może się przez to wywyższać: "Ty nie wiesz, co to uzależnienie, bo brałeś tylko kwas. Heroina to dopiero problem - wyjaśnia 40-latek Krzysztof, uczestnik mityngu w Toruniu. Nie chce opowiadać o sobie, mówi tylko, że ośrodki mu nie pomogły, dopiero dzięki NA wytrzeźwiał.
Do NA można przyjść nawet po zażyciu narkotyku. Skuteczność wynika ze wspólnoty doświadczeń. Uzależniony rozmawia o swoich problemach z ludźmi, którzy przeszli to samo. Obowiązuje regulamin - nie wolno nikogo krytykować, nie daje się rad. Oprócz mityngów można też spotykać się z tzw. sponsorem - wybranym spośród doświadczonych uczestników. Staje się on/ona powiernikiem, konsultantem.
W broszurach NA pojawia się słowo "Bóg", ale NA tłumaczą, że są programem duchowym, a nie religijnym.
Marta - program substytucyjny
- Rodzice zorientowali się, że ćpam po dwóch latach. Wzięłam towar, który za długo leżał w torebce i dostałam pirogena - gorączka 40 st., drgawki. Zabrali mnie na oddział dziecięcy. Lekarze nie mieli pojęcia, co ze mną zrobić. Trzymali dwa miesiące, dawali leki.
Pojechałam do Zagórza. Zawsze miałam starsze towarzystwo, a to był ośrodek dla nieletnich. Miałam być dwa lata, zwiałam po dwóch miesiącach.
Przez osiem miesięcy nic nie brałam, aż poznałam Jarka, okazało się, że też miał kontakty z heroiną. Wzięliśmy razem, bo skoro już nie bierzemy, to można raz wziąć. Takie głupie myślenie.
Miałam 17 lat, jak zaszłam w ciążę. Ginekolog do siódmego miesiąca nie pozwolił mi iść na detoks, bo to taki szok dla organizmu, że mogłabym stracić dziecko. Pod koniec ciąży odtruliśmy się i razem pojechaliśmy do ośrodka w Garwolinie. Tam urodziłam Paulinę. Dostaliśmy wspólny pokój, przepustki. Przywileje nie spodobały się sąsiadom. Był donos, że na przepustce byliśmy naćpani. Za karę nas rozdzielili. No to wróciliśmy do mojej mamy.
W rok zrobiłam dwie ostatnie klasy podstawówki. Jarek pracował w piekarni, przynosił rano chałki w kształcie serca. Ale dopadła nas szarzyzna - kolejki do lekarza, brak kasy, kłótnie...
Któregoś dnia mama powiedziała: - To już róbcie ten kompot w domu, przynajmniej będę wiedziała, gdzie jesteście.
Jarek zmarł w 1994 r., kiedy byliśmy na pierwszym eksperymentalnym programie substytucyjnym w Instytucie Psychiatrii i Neurologii na Sobieskiego. Załamałam się. Leżałam na podłodze, telepało mnie, zapijałam wódą. Po trzech dniach skreślili mnie z programu. Półtora roku byłam non stop naćpana. Paulina mieszkała z moją babcią.
Trzeci raz spróbowałam w Kazuniu. Cztery miesiące. Nie mogłam znieść tych irracjonalnych reguł. Wyjechałam. A za mną kolega Andrzej. Odwiózł mnie do domu i już został. Po kilku miesiącach wrócił naćpany. Niewiele mi było trzeba.
Zaszłam w ciążę - ciężarne nie czekają w kolejce, więc za chwilę znów byłam na programie substytucyjnym. Andrzeja wyrzucili szybko, bo dobierał do metadonu heroinę. No to ja zrezygnowałam, żeby być z nim.
Po pół roku nie miałam już miejsca, aby się wkłuć. Wróciłam do Instytutu. Ale żeby wrócić na program, trzeba było mieć meldunek i ubezpieczenie. Andrzej nie miał. Pojechał na Śląsk załatwić. Czekałam. W końcu dostałam telefon, że jak nie wejdę na program - wracam na koniec kolejki.
Weszłam sama. Później dowiedziałam się, że Andrzej nie żyje.
W pewnym sensie odetchnęłam.
Abstynencja nie dla każdego
- Jeśli komuś nie udało się dwa, trzy razy w ośrodku, nie ma sensu kierować go tam znowu. Nie pomogło. Jeśli to uzależnienie od heroiny, jest na szczęście substytucja. Gorzej, jeśli to amfetamina czy kokaina, wtedy innej oferty brak - mówi dr Karina Steinbarth-Chmielewska, psychiatra z Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie, założycielka pierwszego w Polsce i Europie Wschodniej programu leczenia substytucyjnego - tego, na którym była Marta.
W Polsce programów jest 15. Terapia polega na podawaniu uzależnionym od opiatów leku (najczęściej metadonu), który - choć nie daje uczucia euforii - blokuje objawy zespołu abstynencyjnego. Dzięki temu uzależnieni mogą wrócić do społeczeństwa, do pracy, odbudować relacje.
Dr Chmielewska: - Pacjenci mogą uczestniczyć w psychoterapii. Substytuty heroiny znoszą głód psychiczny narkotyku, ale nie uczą zmiany postaw.
Oczywiście są osoby, które w trakcie leczenia dobierają inne substancje psychoaktywne (heroinę, alkohol, leki uspokajające). Dla mnie jako lekarza "redukcja szkód" też jest leczeniem. Pełna abstynencja nie dla wszystkich jest osiągalna.
Jolanta Koczurowska, prezes stowarzyszenia Monar deklaruje, ze nie jest przeciw, ale uważa, że dostępność do programu metadonowego powinnna być bardzo organiczona: - Trzy nieudane próby leczenia dla 18-latka to jeszcze za mało. Nie jestem przeciwniczką metadonu, ale traktuję go jako lek ostatniej szansy.
Takie podejście Monaru budzi krytykę wśród zwolenników leczenia zastępczego. Twierdzą, że blokuje ono rozwój tej formy pomocy.
W Niemczech terapią zastępczą uzależnionych od opiatów objętych jest 65 tys. osób i jej skutecznośc ocenia się wysoko. W Polsce - tylko 1,5 tys.
Ilu z tego wychodzi?
W Polsce nie ma porządnych badań dotyczących skuteczności różnych form terapii czy pomocy.
Szymon: - Słyszałem, że z narkomanii wychodzą tylko mistrzowie świata. Kilka procent.
Paweł: - Z moich kumpli z Nowolipska jeden koleś nie żyje, jeden popala trawę, trzeci długo ćpał, wracał do ośrodków i dopiero za którymś razem się ogarnął. W sumie z 20 osób może siedem wyszło na prostą.
Marta: - Wielu moim znajomych dopiero metadon pozwolił wrócić do normalnego życia. Utrzymują nie tylko swoje rodziny, ale po tylu przećpanych latach pomagają swoim rodzicom, próbując wynagrodzić lata tragedii.
Europejskie Centrum Monitorowania Narkotyków i Narkomanii podaje, że spośród osób uzależnionych od narkotyków - około jedna trzecia nie reaguje na leczenie wcale, jedna trzecia podnosi jakość życia, ale nie osiąga abstynencji, wreszcie jedna trzecia trzeźwieje.
Paweł ma żonę i dwójkę dzieci. Jest grafikiem komputerowym, prowadzi własną firmę.
- Po ośrodku długo nawet piwa nie piłem. Teraz mi się zdarza napić, i to mocniejszych trunków. - Paweł zaciąga się Marlboro. - Właściwie powinienem nie pić, bo mogę wpaść z deszczu pod rynnę.
Szymon mieszka w hostelu w ośrodku. Pracuje w firmie produkującej asortyment dla niemowląt. Po wakacjach chce się rozejrzeć za wynajęciem mieszkania i pójść na studia. Chce zostać w Warszawie. - Nie boję się. W ośrodku miałem za znaleźć codziennie pięć pozytywnych wydarzeń. I to mi zostało - jak pojawia się trudność, włącza mi się szukanie pozytywów. Wiem, że Bóg mnie kocha i że moc w słabości się doskonali.
Marta jest na metadonie od dziesięciu lat. Przyjmuje już minimalną dawkę. Pracuje w organizacji zrzeszającej pacjentów metadonowych - JUMP '93 oraz w Polskiej Sieci ds. Polityki Narkotykowej. Mieszka z mężczyzną, którego poznała na programie, z młodszą córką Joasią i 90-letnią babcią.
Uważa, że państwo powinno zapewniać jak najszerszą ofertę terapeutycznej: - Bo ludzie są różni. Jednym pomoże ośrodek, innym substytucja, a jeszcze innym akupunktura.
Gdzie szukać pomocy?
Krajowe Biuro ds. Przeciwdziałania Narkomanii wydało w 2008 r. Informator "Narkomania, gdzie szukać pomocy?". To spis poradni, placówek ambulatoryjnych, ośrodków stacjonarnych, oddziałów detoksykacyjnych, punktów badania na obecność wirusa HIV, hosteli i mieszkań readaptacyjnych, a także programów leczenia substytucyjnego. Więcej na www.narkotyki.gov.pl
Michalina Taczanowska Kilkakrotnie próbowałam się zabić, ale byłam zbyt pijana
Mam na imię Michalina. Jestem uzależniona od substancji chemicznych zmieniających świadomość i nastrój. Od alkoholu, narkotyków, leków. Jestem trzeźwa od ładnych kilku lat. Przeszłam dwie zamknięte terapie odwykowe. Pierwszy raz - w1995r., drugi w2000r. Od tego czasu udaje mi się zdrowieć. Od dzieciństwa czułam się wyobcowana. W przedszkolu i podstawówce odbierałam świat i ludzi jak przez szybę. Byłam lubiana, ale tak naprawdę nie czułam z nimi więzi.
Mam dysleksję i dysgrafię. W tamtych czasach nie było to traktowane jako dysfunkcja, którą można leczyć. W miarę płynnie czytać nauczyłam się dopiero w szóstej klasie, z poprawną pisownią mam kłopoty do dziś. Niby wiedziałam, że lepiej myślę od kolegów w klasie, że jestem inteligentniejsza, że mam ogromną wiedzę wyniesioną z inteligenckiego domu, o historii sztuki, o teatrze, przyrodzie, o historii -tej w szkole zakłamywanej: AK, Piłsudski, Katyń. Ale nie przekładało się to na oceny. Ledwo przełaziłam do następnej klasy. Jechałam na fatalnej opinii, większość nauczycieli mnie tępiła i upokarzała.
Opowiadam o dzieciństwie tak szczegółowo, bo wtedy rozrastały się moje kompleksy. Poczucie własnej wartości leciało na łeb na szyję. Bardzo, ale to bardzo chciałam przystawać do reszty świata, lecz czułam się "inna". No i stało się. Niespodziewanie znalazłam... ... Lek na całe zło
W ósmej klasie przed jakąś prywatką wypiłam cztery piwa, sama w domu. Błyskawicznie ulotniły się kompleksy, nieśmiałość. Poczułam się gwiazdą towarzystwa. Dzisiaj wiem, że to był moment, który zadecydował o moim uzależnieniu. Znalazłam protezę.
Mając 14 lat, piłam już kilka razy w tygodniu. Bez większych konsekwencji. Rodzice posłali mnie do żeńskiego liceum sióstr prezentek. Zbieranina niegrzecznych dziewczynek, których normalne licea nie chciały. Wagarowałam. Zaczęły się pierwsze doświadczenia z narkotykami. Pierwsze randki z niegrzecznymi chłopcami od ojców pijarów.
W drugiej klasie zaszłam w ciążę. Euforia! Siostry natychmiast wylały mnie ze szkoły. Wzięliśmy ślub. Mając niecałe 17 lat, zostałam matką. Zostawiliśmy córkę u moich rodziców w Krakowie i ruszyliśmy w Polskę.
Zaczęła się równia pochyła
Hubert, mój mąż, dostał się do Filmówki w Łodzi na operatorkę. Weszłam w środowisko filmowe, facetów dużo starszych, mocno rozpitych, beztrosko balujących. Totalnie mi te składy imponowały, ten ich styl życia. Wóda lała się strumieniami od rana do rana. Byłam młoda, piękna, czułam się pożądana. Jeszcze miałam mocną głowę, więc wlewałam w siebie litry gorzały. Wszyscy byli zachwyceni, że taka młoda laska i taki kompan do picia.
Oczywiście były też pijackie romanse. Pierwsze skandale. Pierwsza izba wytrzeźwień, pobyty na dołku, rozbite samochody. Ale gorszy był strach i poczucie winy. Więc aby się wyluzować, błyskawicznie upijałam się ponownie. I znowu czułam się gwiazdą, znowu otaczali mnie kumple. Uważaliśmy, że to my jesteśmy elitą, a reszta to banda frajerów. Nie mogłam dostrzec, że mam problem. Całe środowisko chlało identycznie
Na ciężkim kacu po jakiejś rozróbie powtarzaliśmy sobie, że nic się nie stało. Nie byliśmy przecież wczoraj na dworze królowej angielskiej, tylko między nami, pijusami. Dawaliśmy sobie nawzajem alibi i znowu można było uchlać się ze spokojnym sumieniem. Tak to trwało z pięć lat.
Przeniosłam się do Warszawy, uczyłam się tkactwa artystycznego. Z łatwością typową dla alkoholika błyskawicznie weszłam w środowisko warszawskiej bohemy. Artyści, pseudoartyści, aktorzy, filmowcy, życiowi popaprańcy.
Wieczna zabawa.
Ale moje picie i ćpanie stawało się dramatyczne. Byłam już ciężko uzależniona. Traciłam kontrolę nad życiem. Żyłam w świecie iluzji i zaprzeczeń, wciąż uważałam, że nie jestem alkoholiczką. A czemu piję? Bo jestem nieszczęśliwa. Relacje z ludźmi pogarszały się z każdym dniem. W końcu zostałam sama. Przyjaciele mieli serdecznie dość, nawet ci od kielicha. Picie ze mną stało się dla ludzi koszmarem. Upijałam się błyskawicznie, spadałam pod stół, obrażałam ludzi, demolowałam cudze mieszkania. Rzucałam się na obcych facetów.
Wpadałam w regularne ciągi alkoholowe - po kilka tygodni, a potem - miesięcy. Kończyłam dopiero, gdy mój organizm nie przyjmował więcej alkoholu. Rzyganie, biegunki, zdychanie
Nie chciałam żyć, nie chciałam dłużej cierpieć. Nie mogłam już pić, ale też nie mogłam żyć bez alkoholu. Nienawidziłam siebie, tego, co wyprawiam. Nie widziałam wyjścia z matni. Byłam zbudowana ze strachu, wstydu, poczucia winy. Straciłam szacunek do siebie. Kilkakrotnie próbowałam się zabić, ale byłam zbyt pijana. Raz prawie mi się udało, ale po kilku dniach śpiączki lekarze cudem przywrócili mnie do życia.
Nie myślałam o rodzinie, o córce, o mężu. Alkoholizm wyjałowił mnie. Przez wódę straciłam w końcu wszystko. Mąż miał dość i odszedł, córka nie chciała mnie oglądać. Zostałam z moją chorobą bez środków do życia, bez nadziei.
Sięgnęłam dna
I wtedy zrozumiałam, że sama sobie nie poradzę, że muszę poprosić o pomoc. Zgłosiłam się do Ośrodka Terapii Uzależnień w warszawskim szpitalu na Sobieskiego. Ośmiotygodniowa terapia zamknięta. To była wielka ulga, gdy dowiedziałam się, że nie jestem zła, tylko chora. A jak chora, to mogę się leczyć. Pierwszy raz od lat doświadczyłam nadziei, że mam szansę odbudować swoje życie. Na Sobieskiego dostałam w pigułce wiedzę o uzależnieniach. Posługuję się nią, aby wytrwać w trzeźwości, nauczyć się normalnie żyć.
Ta terapia to był prawdziwy cud
Prawdziwy dar niebios. Pomimo różnych schodów, z którymi się borykałam w procesie zdrowienia, dzisiaj śmiało mogę powiedzieć, że jestem osobą szczęśliwą. Cieszę się życiem każdego dnia. Odbudowałam relacje z córką, odzyskałam przyjaciół, szacunek do siebie. Jestem znów wiarygodna. Pozbyłam się większości kompleksów, ufam sobie i wiem, że moi bliscy mi ufają.
Program ma pokazać najbardziej rozpowszechnione uzależnienia, ich mechanizmy, skutki choroby oraz sposoby zdrowienia. Dwa odcinki będę też poświęcone problemowi współuzależnienia i DDA.
Mamy nadzieję, że przekazana wiedza na temat uzależnienia przełamie barierę wstydu i tabu, jakie towarzyszą uzależnieniom w Polsce. Nie chcemy siać paniki, straszyć, ani nie szukamy sensacji. Chcemy przekazać prawdę, że uzależnienie to po pierwsze choroba.
Po drugie, że jest to choroba niezawiniona, demokratyczna i choć często bywa śmiertelna, to można ją przerwać niemal na każdym etapie. Bohaterami naszego programu są ludzie, którym się to na co dzień udaje.
Zachęcamy gorąco do obejrzenia programu i prosimy o przekazanie wiadomości swym przyjaciołom i wszystkim tym, którym bliski jest problem uzależnień.
Bardzo jesteśmy także ciekawi Państwa ocen, komentarzy, opinii, które prosimy wysyłać na adres tego maila: program.o.uzaleznieniach@gmail.com
Zależni Nie Zależni
( Program o uzależnieniach; charakter misyjny; tematyka społeczna)
Program "Zależni Niezależni" ma na celu pokazać uzależnienia w całej ich złożoności. Chcemy udowodnić, że jest to najbardziej demokratyczna ze wszystkich chorób. Bez straszenia, siania paniki, moralizatorstwa, ale kompetentnie przedstawiając skalę zagrożeń.
Chcemy uświadomić widzom, czym jest uzależnienie i pokazać złożoność tego społecznego, ekonomicznego i zdrowotnego problemu.
Program ma przełamywać stereotypy w społeczeństwie: "Problemy mają tylko prymitywni ludzie ze złych środowisk", "Człowiek uzależniony to człowiek słaby", "Uzależnieni to margines, którym nie należy się przejmować", "By rzucić nałóg wystarczy siła woli".
Nasz program będzie pokazywać drogi wyjścia z uzależnienia. Poprzez historie osobiste bohaterów reportaży pokażemy, że da się żyć bez środków zmieniających świadomość (substancji psychoaktywnych), że istnieje możliwość rozpoznania w sobie choroby, utożsamienia się z nią i podjęcia decyzji korzystnej dla własnego zdrowia i dla własnej rodziny.
Rdzeniem programu są osobiste doświadczenia bohaterów, które przeplatamy teorią.
Program budowany jest na zderzeniu teorii z praktyką. Z jednej strony mamy bohatera, którego pokazujemy w jego naturalnym środowisku, z drugiej wypowiedzi specjalistów mówiących, czym jest konkretne uzależnienie.
Naszymi bohaterami są różni ludzie - bogaci i biedni, wykształceni i prości, ludzie sukcesu i zupełnie przeciętni. Łączy ich jednak to, że są pogodni, uśmiechnięci, pogodzeni z życiem, łamią stereotyp, że człowiek uzależniony to margines, wieczny przegrany. My pokazujemy uzależnionych, którzy wygrali, stąd tytuł "Zależni Niezależni". Goście dzielą się swym dramatycznymi doświadczeniami z przeszłości - a my widzimy radość i pogodę ducha, którą emanują.
Na razie nasz program będzie się składał z 12 odcinków. Mamy jednak nadzieję, że zagości w telewizyjnej ramówce na dłużej, byśmy mogli pogłębić problem uzależnień. Dlatego prosimy o sygnały, czy program spełnia Państwa oczekiwania, czy chcielibyście Państwo kontynuacji, w jakiej formie, jakie tematy uznają Państwo za najważniejsze.
Chcemy, by nasz program stał się głosem całego środowiska ludzi zajmujących się tematyką uzależnień, czy to profesjonalnie, czy to w doświadczeniu osobistym.
W wiosennej ramówce TVP audycji o uzależnieniach i walce z nimi nie będzie. Nowy zarząd Piotra Farfała - tak jak poprzedni Andrzeja Urbańskiego - nie ma na niego miejsca. aktualizacja 2009-02-15
LIST OTWARTY DO KRAJOWEJ RADY RADIOFONII I TELEWIZJI ORAZ ZARZĄDU TELEWIZJI POLSKIEJ
W programach TVP nadawanych w najdogodniejszych dla telewidzów porach przeważa rozrywka oraz polityczne programy informacyjne. Stawiamy pytanie: czy to jest misja, do jakiej na mocy prawa zobowiązana jest telewizja publiczna? Czy zabawianie obywateli oraz wtajemniczanie w codzienne potyczki i niesnaski polityków to istotnie treści, jakie obywatelom współczesnej Polski są najbardziej potrzebne?
Sama rozrywka i wiadomości polityczne nie przysporzą nam ładu, mądrości i harmonii w relacjach międzyludzkich. A przecież media, które docierają do całego społeczeństwa, mogłyby odegrać wielką rolę w upowszechnianiu ważnych wartości.
Ludzie w Polsce są dziś bezradni m.in. wobec alkoholizmu i pijaństwa, także nastolatków, oraz towarzyszącej temu fali agresji, wulgarności i przemocy domowej. Rodzice, wychowawcy i duchowni, mężowie i żony, pracodawcy i współpracownicy osób dotkniętych tymi problemami, podobnie jak narkomanią i lekomanią - nie wiedzą, co z tym zrobić, jak pomóc sobie, swoim bliskim i podopiecznym. Nie wiedzą, czym wypełnić pustkę emocjonalną, na jaką najczęściej stosowane są używki. Nie wiedzą nawet, że to ta pustka i niedojrzałość, a nie zła wola lub zły charakter, są głównym problemem, z którym trzeba uczyć się sobie radzić.
TVP Info w ostatnim kwartale ub. roku nadała cykl programów "Zależni - Nie-zależni", po którym żywo reagowali widzowie, szukając kontaktu z występującymi w nich specjalistami. To był najlepszy dowód na to, że telewizja edukująca i uświadamiająca, pokazująca możliwości wyjścia z trudnych problemów jest potrzebna telewidzom. Obecnie stacja ta odstąpiła od prezentowania tej tematyki. Tłumaczy się brakiem pieniędzy. Ale przecież z "braku pieniędzy" telewizja nie rezygnuje z programów błahych i bezwartościowych. Te będzie nadal nadawać.
I to uważamy za skandal.
Przez samo tylko wygłaszanie komunałów o "misji", "profilaktyce społecznej", "wartościach chrześcijańskich" nie zbudujemy nowoczesnego, dojrzałego społeczeństwa. Apelujemy do KRRiT oraz Zarządu TVP o poważne i uczciwe wypełnianie misji publicznej w imię odpowiedzialności wobec obywateli, którym telewizja ma jak najlepiej służyć.
25 stycznia 2009r. Ewa Woydyłło, Wiktor Osiatyński
Pod listem podpisali się m. in.
Arkadiusz Rybicki, Jerzy Fedyrowicz, Izabela Jaruga- Nowacka, Janusz Palikot, Jarosław Wałęsa, Ryszard Kalisz, Jacek Kozłowski, Michał Boni, Joanna Kluzik- Rostowska, Hanna Gronkiewicz- Waltz, Adam Struzik, Bogusław Sonik, Alicja Wall, Klementyna Bocheńska, prof. Jerzy Mierzejewski, Radosław Piwowarski, Aga Zaryan, Grzegorz Kuczeryszka, Krzysztof Kolberger, Marek Koterski, Rafał Bryndal, Stanisława Celińska, Janusz Majewski, Piotr Najsztub, Tomasz Piątek, Paweł Kastory, Katarzyna Herbert, mec Tomasz Wardyński, Izabela Dzieduszycka, dr Anna Seweryńska, prof Konstanty Radziwiłł, dr Adam Nyk, Katarzyna Woyciechowska, Janusz Weiss, prof Jan Machnik, Joanna Radziwił, dr Jan Jarosz, Zbigniew Wojas, Tatiana Mindewicz- Puacz, Krzysztof Dowging, dr Dariusz Dziwóra, dr Michał Ciszewski, Tomasz Harasimowicz, kard. Franciszek Macharski, ojciec Jan Karczewski, prof. Witold Zatoński, Piotr Jabłoński, Jagoda Fudała, dr Janusz Kochanowski, Przemysław Saleta
Ewa Woydyłło podsumowuje swoje doświadczenia w leczeniu uzależnień.
Opowiada o własnej drodze do zawodu terapeuty . Wyjaśnia, czym jest uzależnienie. Pokazuje, jak z nim walczyć za pomocą ruchu AA. Radzi, jak żyć z uzależnionym. Zapewnia, że można nauczyć się kierować własnym życiem. Podpowiada, jak osiągać zamierzone cele.
"Rak duszy", to najbardziej osobista książka Ewy Woydyłło. Autorka opisuje w niej własną drogę do zawodu terapeuty uzależnień, przedstawia czytelnikom amerykańskich założycieli ruchu Anonimowych Alkoholików oraz legendarną historię ośrodka Hazelden. Opowiada, jak tam trafiła i komu zawdzięcza swoje umiejętności.
Ewa Woydyłło pokazuje z różnych perspektyw alkoholową destrukcję psychiki człowieka i mówi o tym, co trzeba koniecznie wiedzieć o uzależnieniach. Podpowiada, jak zaufać wspólnocie Anonimowych Alkoholików i udowadnia wielką skuteczność terapii.
Dużo miejsca poświęca roli rodziny, osób bliskich i przyjaciół w powodzeniu leczenia.
Książkę kończy niezwykła opowieść Ewy Woydyłło o kilkunastu latach podróżowania po dalekim Wschodzie (Kazachstan, Gruzja, Kirgistan, Mongolia, Kamczatka, Sachalin, Bhutan) w celu propagowania programu leczenia uzależnień. Te podróże między Ameryką a Wschodem upewniły autorkę w przekonaniu, że uzależnienie to choroba, na którą każdy cierpi tak samo, bez względu na zamieszkiwany kraj czy kontynent. Choroba, którą najlepiej leczyć we wspólnocie, dającej zrozumienie i oparcie.
"Czy alkoholik mongolski jest inny niż alkoholik litewski, ukraiński albo — powiedzmy to wyraźnie — amerykański? Odpowiadam: nie. Dzięki bezpośrednim kontaktom z alkoholikami w AA lub w trakcie leczenia (w ośrodkach więziennych też) mogłam się setki razy przekonać, że choroba jest zawsze taka sama, niezależnie od położenia geograficznego i kultury lub tradycji danego kraju. Różnić się może jedynie postrzeganie problemu przez poszczególne społeczeństwa. W krajach, gdzie dopuszczalne jest ostre pijaństwo, więcej ludzi przedwcześnie umiera i mniej próbuje przestać pić".